ایـن تــخــت ســخــت گـنـبــد گــردان ســرای مـاســتیـا خــود یـکـی بــلـنـد و بــی آســایـش آســیـاســتلـا بــل کـه هـر کـســیـش بــه مـقــدار عــلـم…
| ایـن تــخــت ســخــت گـنـبــد گــردان ســرای مـاســت | یـا خــود یـکـی بــلـنـد و بــی آســایـش آســیـاســت |
| لـا بــل کـه هـر کـســیـش بــه مـقــدار عــلـم خــویـش | ایدون گـمـان بـرد کـه «خـود این سـاخـتـه مراسـت » |
| دانــاش گــفــت «مــعــدن چـــون و چـــراســت ایــن » | نادانش گـفـت «نیسـت، کـه این مـعـدن چـراسـت » |
| دانــای فــیـلــســوف چــنـیـن گــفــت ک «ایـن جــهـان | مــا را ز کــردگــار هــمــی هــدیـه یــا عــطــاســت » |
| چــون فــیــلــســوف رفــت و عــطــا بــا خــدای مــانــد | پــیـداســت هـمـچــو روز کـه گـفـتــار او خــطــاســت |
| بــــخـــشـــیـــده خــــدای ز تــــو کـــی جــــدا شـــود؟ | آن کـو جــدا شــود ز تــو بــخــشـیـده هـای مـاســت |
| از بـــهــر جـــســت و جـــوی ز کــار جـــهــان و خــلــق | گــفــتـــنــد گــونــه گــون و دویــدنــد چــپ و راســت |
| آن گفت ک «این جهان نه فنا است و سرمدی است » | وین گفت ک «این خطاست، جهان را ز بن فناست » |
| چــون ایــن و آن شــدنــد و جــهــان مــانــد، مــر تــو را | او بــر بــقــای خــویــش و فــنــاهــای مــا گــواســت |
| فــانـی بــه جــان نــه ای بــه تــنـی، ای حــکــیـم، تــو | جــان را فـنـا بــه عــقـل مـحــال اســت و نـارواســت |
| بـــس چــاشــنــی اســت ایــن ز بـــقــا و فــنــا تـــو را | کــز فــعــل بـــر فــنــا و ز بـــنــیــاد بـــر بـــقــاســـت |
| بـــاقــی اســت چـــرخ کــرده یــزدان و، شــخـــص تـــو | فـانـی اسـت از انـکـه کـرده ایـن بــی خـرد رحـاسـت |
| بـــی دانـــش آمـــدی و در ایــنـــجـــا شـــنـــاخـــتـــی | کاین چیست وان چه بـاشد وان چـون و این چـراست |
| چــون و چــرا نــتـــیــجــه عــقــل اســت بـــی گــمــان | چـــون و چـــرا ز جـــانــوران جـــز تـــو را کـــراســـت؟ |
| جــز عــقـل چــیـســت آنـکـه بــدو نـیـک و بــد زخــلـق | آن مــســتــحــق لــعــنــت ویــن در خــور ثــنــاســت |
| قــدر و بــهـای مــرد نـه از جــســم و فــربــهـی اســت | بــل مـردم از نـکــو ســخــن و عــقــل پــر بــهـاســت |
| بـــر جـــانــور بـــجـــمـــلـــه ســـخـــن گـــوی جـــانــور | زان اســت پــادشــا کــه بــرو عــقــل پــادشــاســت |
| چـــــون تـــــو خــــدای خــــر شــــدی از قــــوت خــــرد | پــس عـقـل بــهـره ای ز خــدای اســت قـول راسـت |
| بـــی هـــیـــچ عـــلـــتـــی ز قـــضـــا عـــقـــل دادمـــان | زیـن روی نـام عــقــل ســوی اهـل دیـن قــضــاســت |
| ایـــنــــجــــا ز بــــهــــر آن ز خــــدائیــــت بــــهــــره داد | کــایـن گــوهـر شــریـف مــر آن هـدیـه را ســزاســت |
| ایــن اســـت آن عــطــا کــه خـــدا کــرد فــیــلــســـوف | آن فــلــســفــه اســت و ایـن ره و آثــار انــبــیـاســت |
| ایـــن عــــالــــم اژدهـــاســــت وز ایـــزد تــــو را خــــرد | پـــازهــر زهــر ایــن قـــوی و مـــنــکـــر اژدهــاســـت |
| پــــازهـــر اژدهـــاســــت خــــرد ســـوی هـــوشـــیـــار | در خــورد مــکــر نــیـســت نــه نــیـز از در دهــاســت |
| هــر چـــنــد رحـــمــت اســت خــرد بـــر تـــو از خــدای | بــر هـر کـه بــد کـنـد بــه خــرد هـم خــرد بــلـاســت |
| مــلــک و بـــقـــاســـت کـــام تـــو ویــن هــر دو کــام را | انــدر دو عــالــم ای بــخــرد عــقــل کــیــمــیــاســت |
| گــر تـــو بـــه دســت عــقــل اســیــری خــنــک تـــو را | وای تــو گــر خــردت بــه دســت تــو مــبــتــلــاســت |
| تــخــم وفـاسـت عـقـل، بــه تــو مـبــتــلـا شـده اسـت | گــر مــر تــورا ز تــخــم وفــا بـــرگ و بــر جــفــاســت |
| ســـوی وفـــاســـت روی خـــرد، چـــون جـــفــا کــنــی | مـر عـقـل را بــه سـوی تـو، ای پـیـر، پـس قـفـاسـت |
| عــدل اســـت و راســتـــی هــمــه آثـــار عــقــل پـــاک | عــقــل اســـت آفــتـــاب دل و عــدل ازو ضــیــاســت |
| از عــدل هـای عــقــل یـکــی شــکــر نـعــمــت اســت | بــخــشــنـده خــرد ز تــو زیـرا کـه شــکــر خــواســت |
| از نــیــک صــبــر کــرد نــبـــایــد کــه کــاهــلــی اســت | بــر بـــد شــتــاب کــرد نــشــایــد کــه آن هــواســت |
| شـــکـــر اســـت آب نــعـــمـــت و نــعـــمــت نــهــال او | بـــا آب خـــوش نــهــال نــگــیــرد هــگــرز کـــاســـت |
| هــر کــس کــه بــر هــوای دل خــویــش تــکــیــه کــرد | تــکــیــه مــکــن بــرو کــه هــواجــوی بــر هــواســت |
| آن گـــوی مـــر مـــرا کـــه تــــوانـــی ز مـــن شــــنـــود | ایـن پــنـد مــر تــو را بــه ره راســت بــر عــصــاســت |
| عــالـم یـکــی خــط اســت کــشــیـده ی خــدای حــق | وان خــــط را مـــیـــانـــه و آغـــاز و انـــتــــهـــاســــت |
| دنــــیــــا ز بــــهــــر مــــردم و مــــردم ز بــــهــــر دیـــن | چــون خــط دایــره کــه بــر انــجــامــش ابــتــداســت |
| عــلـم اســت کــار جــانـت و عــمـل کــار تــن کـه دیـن | از عــلــم وز عــمــل چــو تــن و جــان تــو دوتــاســت |
| چـون جــان و تــن دوتــاسـت دو تــخـم اسـت دیـنـت را | یــک تـــخــم او ز خــوف و دگــر تـــخــم او رجــاســت |
| مـــرد خـــرد جـــدا نـــشـــد از خـــر مـــگـــر بـــه دیـــن | آن کــن کــه مــرد بـــا خــرد از خــر بـــدو جــداســت |
| کــشــت خــدای نـیـســت مـگــر کــاهـل عــلـم و دیـن | جـز کـاین دو تـن دگـر هـمـه خـار و خـس و گـیـاسـت |
| پـــرهــیــز تـــخــم و مــایــه دیــن اســت و زی خـــدای | پـــرهـــیـــزگـــار مـــردم دیــن دار و بـــی ریـــاســـت |
| پـــرهــیــزگـــار کـــیــســـت؟ کـــم آزار، اگــر کـــســـی | از خـــلــق پـــارســـاســـت کــم آزار پـــارســـاســـت |
| لــخــتــی عــنـان بــکــش ســپــس ایـن جــهـان مـتــاز | زیـرا کـه تــاخــتــن ســپــس ایـن جــهـان عـنـاســت |
| بــر خــاک فــتــنــه چــون بــشــدی؟ بــر ســمــا نــگــر | بــر خـاک نـیـسـت جـای تـو بــل بــرتـر از سـمـاسـت |
| گــر ز آســمـان بــه خــاک تــو خــرســنـد گـشــتــه ای | هـمـچـون تـو شـوربــخـت بـه عـالـم دگـر کـجـاسـت؟ |
| تــــــرســــــم کــــــز آرزو خــــــردت را وبـــــــا رســــــد | زیــــرا کـــــه آرزو خـــــرد خـــــلــــق را وبـــــاســـــت |
| دردی اســــت آرزو کـــه بــــه پــــرهـــیـــز بــــه شـــود | پـــرهــیــز مـــرد را ســـوی دانــا بـــهــیــن دواســـت |
| پـــنــد از کـــســـی شـــنــو کـــه نــدارد ز تـــو طـــمــع | پــنـدی کـه بــا طـمـع بــود آن سـر بــسـر هـبــاسـت |
| گـیـتــی بــه بــنـد طــمـع بــبــســتــه اســت خــلـق را | زیــن بــنــد دور بــاش کــه نــه بــنــد بــی وفــاســت |
| از دســـت بـــنـــد طـــمـــع جـــهــان چـــون رهــانـــدت | جــز هـوشــیـار مـرد کــز ایـن بــنـد خــود رهـاســت؟ |
| بـــی تـــوتــیــاســت چــشــم تــو گــر بـــر دروغ و زرق | از مــردم چــشــم درد تـــو را طــمــع تـــوتـــیــاســت |
| رفـــتـــنــد هــم رهــانــت، بـــبـــایــد هــمــیــت رفـــت | انـده مـخـور کـه جـای سـپـنـجـیـسـت بــی نـواسـت |
| بـــرگــیــر زاد و، زاد تـــو پـــرهــیــز و طـــاعـــت اســـت | زیــن راه ســـر مـــتـــاب کـــه ایــن راه اولـــیــاســـت |
| چــون بـــی بـــقــاســت ایــن ســفــری خــانــه انــدرو | بــاکــی مـدار هـیـچ اگــرت پــشــت بــی قــبــاســت |
| پـــرهــیــز کـــن بـــه جـــان ز خـــرافـــات نـــاکـــســـان | هر چـند بـا خـسـان کنی اینجـا نشـسـت و خـاسـت |
| مـزگـت کـلـیـســیـا نـشـده اســت، ای پــســر، هـگـرز | گـرچــه بــه شـهـر هـمـبــر مـزگـت کـلـیـســیـاســت |
| ایــن اســت پـــنــد حـــجـــت ویــن اســت مــغــز دیــن | وارایـش ســخــنــش چــو گــشــنــیـز و کــرویـاســت |
گروه کتاب پایگاه خبری شاعر
منبع : درج
منبع : درج











