شتر و خر

داشت  بزرگی  شتری و خری ،      همسفر و  همدم عهد  شباب

گشت زمینگیر و دم مرگ خواست ،    تا طلبد زان دو حلال و صواب

کرد نظر رو به خر و  گفت هان  ،       یاور  و  همراه      کهن روزگار

خوب من آگاهم از احوال خویش ،      ترکه زدم یا که کشیدم فسار

گر که خرت خواندم و بارت زدم ،        خرده مگیر از من و این ماجرا

چون تو بزرگی و بزرگیت نام ،          حال حلالم کن و بخشش نما

اشک به چشمان خرش حلقه زد ،    گفت  حلالت  کنم  و   بیشتر

هرچه تو کردی همه درشأن بود ، ترکه و هش نیست بجز سهم خر

تو نه فقط صاحب من بوده ای  ،      چون  پدر  خویش  تو را داشتم

گر چه  ندیدم پدر خویش  را ،          بهر  تو  خود را پسر  انگاشتم

خواجه سپس رو به شتر کرد و گفت ،    بر کرم  و  لطف  تو امیدوار

گر که  حلالم نکنی دوزخ است ،     منزل   این   خسته  در  احتضار

گفت که ای خواجه شتر کینه ایست، هرچه که کردی همه دارم به یاد

آب   به   خر   دادی  و  بارم زدی ،   تشنه  دواندیم  به  سو   بلاد

خار غذای  من و  خر یونجه  خورد ، سایه  به  او  دادی و من آفتاب

خواجه  خودت ذره ای  انصاف ده ، سهم  شتر بود  عذاب و عقاب ؟

خواجه خجل گشت و سرش زیر رفت ، گرکه حلالم نکنی حق تو راست

گفت که ای خواجه حلالت کنم ، کین من از بهر نه این   ماجراست

هر چه   که کردی  ز  کم و کاستی ،  بگذرم  از جرم تو از نیک  و بد

لیک       چرا  بند  مرا   دوختی  ،        بر  دم  آن  کره  خر  نابلد ؟

من    شترم  ، راه  ز   بیراه   دان  ،  غافله     سالار  بیابان  و  خار

او خر  کم  جرأت  نادان  و  گنگ ،  از چه  مرا بسته  بدو  بود  فسار

خواجه   حلالت   نکنم  هیچ  دم  ، چون  گره  جهل  به  عاقل زدی

چون  شتر  عمر  به  خر  بستی  و      راه  به  بیراهه   باطل  زدی