خوانش دقیق غزلی از خانم ساحل صالحی(امید صباغ نو)

درود به همه ی همراهان سایت شعرنو
دیروز که داشتم اشعار دوستان را میخواندم ، به شعر جالبی از خانم ساحل صالحی برخوردم.ایشان را از وقتی که در سایت حضور دارند می شناسم.الحق که با خواندن این شعر پیشرفت را احساس کردم.حیفم آمد از کنار شعر ایشان به سادگی بگذرم.غزلی 11 بیتی در وزن مستفعلُن مستفعلُن مستفعلُن فَع با ردیف “هستید” و حروف قافیه ی “اف”.قافیه های خوبی را استفاده کرده اند.غزل محاوره ای و در سه پلان سروده شده است.روایتی که کمی هم طنز در خود دارد.مخصوصا بیت سوم آن که از قافیه ی “داف” که اخیرا قدم به عرصه ی مقدس ابیات سرزمین ما گذاشته اند بهره برده است.در خوانش اول با غزلی مدرن که میل به کشیده شدن سمت پست مدرن(البته نه به تعریف بعضی ها از پست مدرن!) دارد روبرو میشویم.اما در خوانش مجدد تلفیقی از کلاسیک و مدرن را می بینیم که گاهی کلمات به روزتر هم وارد آن شده اند.مثل:داف و تیک آف. غزل حاصل صحبت یک خانم و یک آقای به ظاهر محترم است! روایتی روزمره.مطمئنم نیاز نیست بیت به بیت این شعر را معنا کنیم.شعر خود گویاست.اما میشود به نقاط قوت و ضعف ابیات و در عین حال چیدمان ابیات ، همچنین آغاز و پایان آن پرداخت.

بیت اول با صحبت آقا شروع میشود و جواب متقابل خانم.به نوعی مزاحمت خیابانی!نقش کلمه ی “گویا”و کل این مصرع را نفهمیدم.مصرع آغاز محکمی ندارد.اگر به جای “گویا” شاعر از کلمه ای مثل “اهل”استفاده کند بهتر است.چون سر صحبت شیرین تر باز میشود!:

-خانم شما اهل همین اطراف هستید؟
-آقا شما گویا کمی علٌاف هستید

در بیت دوم به علایم نگارشی توجه شود بهتر خواهد بود. ضمنا به علت محاوره بودن این روایت فکر میکنم خط تیره در اول بعضی مصرع ها نیاز هست تا مشخص شود راوی کیست:

-خانم نه !من قصدم جسارت نیست اما
سیمرغ رویایی کوه قاف هستید

در بیت زیر اگر توجه کنیم سوالی از طرف خانم مطرح نشده.این ضعف ارتباط عمودی شعر است.در اینجا حتما باید خانم چیزی بگوید که آقا این جواب مورد دار را به ایشان بدهند! در مصرع دوم اگر قصد آقا توضیح علت مسئله است باید به جای “اما” از “آخر” استفاده کند.همان آخه که در گویش عامیانه بکار می بریم:

-من اهل خانم بازی ام؟ استغفرالله
اما شما خیلی زیادی داف هستید

در بیت زیر استفاده از “الیاف ابریشمین” یا همان “ابریشمین الیاف” با زبان شعر سازگار نیست.از یکدستی زبان کمی کاسته شده:

-خانم کمی نزدیکتر… از من نترسید
حقا عجب ابریشمین الیاف هستید

در بیت زیر کلمه ی جادویی در مصرع دوم نیاز نیست.کسی که جادوگر باشد چشمانش هم جادویی است و توضیح اضافه از زیبایی کلام می کاهد.در ضمن کسی که چشم جادویی دارد و جادوگر است نمی تواند قلبی صاف داشته باشد.(این نظر کاملا شخصی است! ):

– مسحورتان هستم شما جادوگری با
چشمان جادویی و قلبی صاف هستید

در اینجا پلان عوض میشود و آنچه در ذهن خانم می گذرد ما به صورت چند بیت بهم پیوسته میخوانیم.مشکل خاصی به چشم نمی خورد:

دختر دلش را دست رویاهای خود داد
“خانم شما زیبای کوه قاف هستید”
در بیت زیر مصرع دوم به علامت نگارشی توجه شود.بیت خوبیست.قافیه هم خوب نشسته.آفرین

باید برایش جمله ای زیبا بسازم
“من سکه ام ، آقا شما صراف هستید؟”

در بیت زیر شوق یک تیک آف خوش ننشسته.اگر به شکلی دیگر استفاده شود بهتر خواهد شد.پیشنهاد خاصی ندارم.فقط مطمئنم میشود بهتر از این باشد:

دیدارتان دنیای سردم را عوض کرد
در جاده هایم شوق یک تیک آف هستید

در بیت زیر فقط واژه ی چون با زبان شعر ناهمگون است.وگرنه هم نرمی پنبه را می رساند و هم نرم شدن تدریجی خانم را! علامت نگارشی مصرع دوم فراموش نشود:

نرمم ولی چون پنبه ای در خود تنیده
تسلیمتان هستم ، شما نداف هستید!
.
.
.و اما پلان آخر شعر .این دو بیت را با هم میخوانیم.خوب است .اما دلیل عوض شدن نظر آقا را نفهمیدم.به نوعی آخر شعر خواننده را از راه به در کرد.چه شد که همان جمله ی اولی که خانم گفت را آقا تکرار کرد؟آیا خانم بلند بلند فکر کرده بود و آقا شنیده بود که گفت خیالاتی است؟! یا نه یک قسمتی از شعر حذف شده و به همین خاطر ما نفهمیدیم قضیه چه بوده است؟!

– آقا شما آن مرد رویاها../ -نه خانم
خیلی خیالاتی و رویاباف هستید

اما شما گفتید من سیمرغ..من.. اه
-خانم شما گویا کمی علاف هستید

در کل استفاده از موضوع جالب، وزن شیرین، قافیه های خوب و خوش نشین باعث نوشته شدن این مطلب بود.دوستان توجه داشته باشند که این نقد نیست! این خوانش دقیق یک شعر است و پاسخ به چراهایی که در ذهنمان بوجود می آید.ای کاش زمان آن بود که هر چند روز یکبار بتوانیم شعری را در وبلاگ سایت دقیق تر بخوانیم و نقاط قوت و ضعف آن را مرور کنیم تا شاعران تازه کار هم از نحوه ی خواندن اشعار توسط بنده و دوستان دیگر عاشق شعر مطلع شوند.این سروده جای کار دارد.اما به این معنی نیست که شعر خوبی نیست.به نسبت کارهایی که از خانم صالحی در گذشته خوانده بودم کار قابل تاملی بود.به ایشان تبریک می گویم.امیدوارم شعرهای خوب دیگری هم در آینده ای نزدیک از ایشان بخوانیم.برای همه ی دوستان شاعر و شعر دوست هم آرزوی موفقیت و بهروزی دارم.شاد باشید و همیشگی.

پی نوشت:تصمیم داریم بحث خوانش دقیق اشعار و نقد اشعار رو به صورت جدی دنبال کنیم.امیدواریم بتوانیم با این کار بار علمی سایت را افزایش دهیم.در ضمن شعری که در سایت گذاشته میشود به نوعی دست خوانندگان را باز میگذارد تا بر آنها نقد و نظر بنویسند.اگر دوست عزیزی تمایل به نقد و بررسی اشعارش ندارد می تواند قسمت ارسال کامنت هایش را محدود کند که احتمالا نقد و نظری نوشته نشود.به امید روزی که وقتی سایت شعرنو را باز می کنیم در صفحه ی اول آن با 80 شعر واقعی روبرو شویم.موفق باشید

بخش نقد ادبی | پایگاه  خبری شاعر

منبع: شعر نو