لوگو پایگاه خبری شاعر www.shaer.ir

فرهنگی، هنری و ادبی

امروز : 9 تیر 1405

پایگاه خبری شاعر

ایـن تــخــت ســخــت گـنـبــد گــردان ســرای مـاســتیـا خــود یـکـی بــلـنـد و بــی آســایـش آســیـاســتلـا بــل کـه هـر کـســیـش بــه مـقــدار عــلـم…

ایـن تــخــت ســخــت گـنـبــد گــردان ســرای مـاســتیـا خــود یـکـی بــلـنـد و بــی آســایـش آســیـاســت
لـا بــل کـه هـر کـســیـش بــه مـقــدار عــلـم خــویـشایدون گـمـان بـرد کـه «خـود این سـاخـتـه مراسـت »
دانــاش گــفــت «مــعــدن چـــون و چـــراســت ایــن »نادانش گـفـت «نیسـت، کـه این مـعـدن چـراسـت »
دانــای فــیـلــســوف چــنـیـن گــفــت ک «ایـن جــهـانمــا را ز کــردگــار هــمــی هــدیـه یــا عــطــاســت »
چــون فــیــلــســوف رفــت و عــطــا بــا خــدای مــانــدپــیـداســت هـمـچــو روز کـه گـفـتــار او خــطــاســت
بــــخـــشـــیـــده خــــدای ز تــــو کـــی جــــدا شـــود؟آن کـو جــدا شــود ز تــو بــخــشـیـده هـای مـاســت
از بـــهــر جـــســت و جـــوی ز کــار جـــهــان و خــلــقگــفــتـــنــد گــونــه گــون و دویــدنــد چــپ و راســت
آن گفت ک «این جهان نه فنا است و سرمدی است »وین گفت ک «این خطاست، جهان را ز بن فناست »
چــون ایــن و آن شــدنــد و جــهــان مــانــد، مــر تــو رااو بــر بــقــای خــویــش و فــنــاهــای مــا گــواســت
فــانـی بــه جــان نــه ای بــه تــنـی، ای حــکــیـم، تــوجــان را فـنـا بــه عــقـل مـحــال اســت و نـارواســت
بـــس چــاشــنــی اســت ایــن ز بـــقــا و فــنــا تـــو راکــز فــعــل بـــر فــنــا و ز بـــنــیــاد بـــر بـــقــاســـت
بـــاقــی اســت چـــرخ کــرده یــزدان و، شــخـــص تـــوفـانـی اسـت از انـکـه کـرده ایـن بــی خـرد رحـاسـت
بـــی دانـــش آمـــدی و در ایــنـــجـــا شـــنـــاخـــتـــیکاین چیست وان چه بـاشد وان چـون و این چـراست
چــون و چــرا نــتـــیــجــه عــقــل اســت بـــی گــمــانچـــون و چـــرا ز جـــانــوران جـــز تـــو را کـــراســـت؟
جــز عــقـل چــیـســت آنـکـه بــدو نـیـک و بــد زخــلـقآن مــســتــحــق لــعــنــت ویــن در خــور ثــنــاســت
قــدر و بــهـای مــرد نـه از جــســم و فــربــهـی اســتبــل مـردم از نـکــو ســخــن و عــقــل پــر بــهـاســت
بـــر جـــانــور بـــجـــمـــلـــه ســـخـــن گـــوی جـــانــورزان اســت پــادشــا کــه بــرو عــقــل پــادشــاســت
چـــــون تـــــو خــــدای خــــر شــــدی از قــــوت خــــردپــس عـقـل بــهـره ای ز خــدای اســت قـول راسـت
بـــی هـــیـــچ عـــلـــتـــی ز قـــضـــا عـــقـــل دادمـــانزیـن روی نـام عــقــل ســوی اهـل دیـن قــضــاســت
ایـــنــــجــــا ز بــــهــــر آن ز خــــدائیــــت بــــهــــره دادکــایـن گــوهـر شــریـف مــر آن هـدیـه را ســزاســت
ایــن اســـت آن عــطــا کــه خـــدا کــرد فــیــلــســـوفآن فــلــســفــه اســت و ایـن ره و آثــار انــبــیـاســت
ایـــن عــــالــــم اژدهـــاســــت وز ایـــزد تــــو را خــــردپـــازهــر زهــر ایــن قـــوی و مـــنــکـــر اژدهــاســـت
پــــازهـــر اژدهـــاســــت خــــرد ســـوی هـــوشـــیـــاردر خــورد مــکــر نــیـســت نــه نــیـز از در دهــاســت
هــر چـــنــد رحـــمــت اســت خــرد بـــر تـــو از خــدایبــر هـر کـه بــد کـنـد بــه خــرد هـم خــرد بــلـاســت
مــلــک و بـــقـــاســـت کـــام تـــو ویــن هــر دو کــام راانــدر دو عــالــم ای بــخــرد عــقــل کــیــمــیــاســت
گــر تـــو بـــه دســت عــقــل اســیــری خــنــک تـــو راوای تــو گــر خــردت بــه دســت تــو مــبــتــلــاســت
تــخــم وفـاسـت عـقـل، بــه تــو مـبــتــلـا شـده اسـتگــر مــر تــورا ز تــخــم وفــا بـــرگ و بــر جــفــاســت
ســـوی وفـــاســـت روی خـــرد، چـــون جـــفــا کــنــیمـر عـقـل را بــه سـوی تـو، ای پـیـر، پـس قـفـاسـت
عــدل اســـت و راســتـــی هــمــه آثـــار عــقــل پـــاکعــقــل اســـت آفــتـــاب دل و عــدل ازو ضــیــاســت
از عــدل هـای عــقــل یـکــی شــکــر نـعــمــت اســتبــخــشــنـده خــرد ز تــو زیـرا کـه شــکــر خــواســت
از نــیــک صــبــر کــرد نــبـــایــد کــه کــاهــلــی اســتبــر بـــد شــتــاب کــرد نــشــایــد کــه آن هــواســت
شـــکـــر اســـت آب نــعـــمـــت و نــعـــمــت نــهــال اوبـــا آب خـــوش نــهــال نــگــیــرد هــگــرز کـــاســـت
هــر کــس کــه بــر هــوای دل خــویــش تــکــیــه کــردتــکــیــه مــکــن بــرو کــه هــواجــوی بــر هــواســت
آن گـــوی مـــر مـــرا کـــه تــــوانـــی ز مـــن شــــنـــودایـن پــنـد مــر تــو را بــه ره راســت بــر عــصــاســت
عــالـم یـکــی خــط اســت کــشــیـده ی خــدای حــقوان خــــط را مـــیـــانـــه و آغـــاز و انـــتــــهـــاســــت
دنــــیــــا ز بــــهــــر مــــردم و مــــردم ز بــــهــــر دیـــنچــون خــط دایــره کــه بــر انــجــامــش ابــتــداســت
عــلـم اســت کــار جــانـت و عــمـل کــار تــن کـه دیـناز عــلــم وز عــمــل چــو تــن و جــان تــو دوتــاســت
چـون جــان و تــن دوتــاسـت دو تــخـم اسـت دیـنـت رایــک تـــخــم او ز خــوف و دگــر تـــخــم او رجــاســت
مـــرد خـــرد جـــدا نـــشـــد از خـــر مـــگـــر بـــه دیـــنآن کــن کــه مــرد بـــا خــرد از خــر بـــدو جــداســت
کــشــت خــدای نـیـســت مـگــر کــاهـل عــلـم و دیـنجـز کـاین دو تـن دگـر هـمـه خـار و خـس و گـیـاسـت
پـــرهــیــز تـــخــم و مــایــه دیــن اســت و زی خـــدایپـــرهـــیـــزگـــار مـــردم دیــن دار و بـــی ریـــاســـت
پـــرهــیــزگـــار کـــیــســـت؟ کـــم آزار، اگــر کـــســـیاز خـــلــق پـــارســـاســـت کــم آزار پـــارســـاســـت
لــخــتــی عــنـان بــکــش ســپــس ایـن جــهـان مـتــاززیـرا کـه تــاخــتــن ســپــس ایـن جــهـان عـنـاســت
بــر خــاک فــتــنــه چــون بــشــدی؟ بــر ســمــا نــگــربــر خـاک نـیـسـت جـای تـو بــل بــرتـر از سـمـاسـت
گــر ز آســمـان بــه خــاک تــو خــرســنـد گـشــتــه ایهـمـچـون تـو شـوربــخـت بـه عـالـم دگـر کـجـاسـت؟
تــــــرســــــم کــــــز آرزو خــــــردت را وبـــــــا رســــــدزیــــرا کـــــه آرزو خـــــرد خـــــلــــق را وبـــــاســـــت
دردی اســــت آرزو کـــه بــــه پــــرهـــیـــز بــــه شـــودپـــرهــیــز مـــرد را ســـوی دانــا بـــهــیــن دواســـت
پـــنــد از کـــســـی شـــنــو کـــه نــدارد ز تـــو طـــمــعپــنـدی کـه بــا طـمـع بــود آن سـر بــسـر هـبــاسـت
گـیـتــی بــه بــنـد طــمـع بــبــســتــه اســت خــلـق رازیــن بــنــد دور بــاش کــه نــه بــنــد بــی وفــاســت
از دســـت بـــنـــد طـــمـــع جـــهــان چـــون رهــانـــدتجــز هـوشــیـار مـرد کــز ایـن بــنـد خــود رهـاســت؟
بـــی تـــوتــیــاســت چــشــم تــو گــر بـــر دروغ و زرقاز مــردم چــشــم درد تـــو را طــمــع تـــوتـــیــاســت
رفـــتـــنــد هــم رهــانــت، بـــبـــایــد هــمــیــت رفـــتانـده مـخـور کـه جـای سـپـنـجـیـسـت بــی نـواسـت
بـــرگــیــر زاد و، زاد تـــو پـــرهــیــز و طـــاعـــت اســـتزیــن راه ســـر مـــتـــاب کـــه ایــن راه اولـــیــاســـت
چــون بـــی بـــقــاســت ایــن ســفــری خــانــه انــدروبــاکــی مـدار هـیـچ اگــرت پــشــت بــی قــبــاســت
پـــرهــیــز کـــن بـــه جـــان ز خـــرافـــات نـــاکـــســـانهر چـند بـا خـسـان کنی اینجـا نشـسـت و خـاسـت
مـزگـت کـلـیـســیـا نـشـده اســت، ای پــســر، هـگـرزگـرچــه بــه شـهـر هـمـبــر مـزگـت کـلـیـســیـاســت
ایــن اســت پـــنــد حـــجـــت ویــن اســت مــغــز دیــنوارایـش ســخــنــش چــو گــشــنــیـز و کــرویـاســت

گروه کتاب پایگاه خبری شاعر


منبع : درج
آخرین اخبار شعر و ادبیات