لوگو پایگاه خبری شاعر www.shaer.ir

فرهنگی، هنری و ادبی

امروز : 21 مرداد 1405

پایگاه خبری شاعر

رسیدن اسکندر به حد شمال و بستن سد یاجوج

مـغــنـی دل تــنـگ را چــاره نـیـســتبـجـز سـازکان هسـت و بـیغاره نیستدمــاغ مــرا کــز غــم آمــد بــه جــوشبـه ابــریـشـم سـاز کـن حـلـقـه گـوش***چـ…

مـغــنـی دل تــنـگ را چــاره نـیـســتبـجـز سـازکان هسـت و بـیغاره نیست
دمــاغ مــرا کــز غــم آمــد بــه جــوشبـه ابــریـشـم سـاز کـن حـلـقـه گـوش
***
چــو در خــانـه خــویـش رفــت آفـتــابز گـرمـی شــد انـدام شــیـران کــبــاب
تــبــشـهـای بــاحــوری از دســتــبــردز روی هـــوا چــــرک تــــری ســـتــــرد
گـیـا دانـه بــگـشـاد و بـنـوشـت بــرگبـــلــالــه ســتــان انــدر افــتــاد مــرگ
بــجــوشــیـد در کـوه و صـحــرا بــخــارشــکــر خــنـده زد مـیـوه بــر مـیـوه دار
ز هـامـون سـوی کـوه شـد عـنـدلـیـببـه غـربـت همـی گـفـت چـیزی غـریب
بـــه گــوش انــدرش از هــوای تــمــوزنـــوای چـــکـــاوک نـــیــامـــد هـــنـــوز
درفــشــنـده خــورشــیـد گـردون نـوردز بــاد خــزان نــیـش عــقــرب نــخــورد
شـب و روز می گشت در چـین و زنگبـه دود افکنی طشـت آتـش بـه چـنگ
چــو شــیـران دریـد از ســردســت زورگـهـی ســاق گـاو و گـهـی ســم گـور
در ایــام بـــا حـــور و گـــرمـــای گـــرمکـه از تـاب خـورشـید شـد سـنـگ نـرم
ســکـنـدر ز چــیـن رای خــرخــیـز کـرددر خـــواب را تـــنـــگ دهــلـــیــز کـــرد
رهـا کـرد خــاقـان چــیـن را بــه جــایدگــر بـــاره ســـوی ســـفــر کــرد رای
بـسـی گـنج در پـیش خـاقـان کـشـیدوز آنـجــا ســپــه در بــیـابــان کـشــیـد
فــرو کــوفــت بـــر کــوس دولــت دوالز مــشــرق درآمــد بـــه حــد شــمــال
بـــیـــابـــان و ریــگ روان دیــد و بـــسنـه پــرنـده دروی نـه جــنـبــنـده کــس
بـسـی رفـت و کـس در بـیـابـان نـدیـدهـــمـــان راه را نـــیــز پـــایــان نـــدیــد
زمـیـن دیـد رخــشــان و از رخــنـه دوردرو ریــگ رخـــشـــنــده مــانــنــد نــور
بـه شـه گفـت رهبـر که این ریگ پـاکهـمــه نــقــره شــد نــقــره تــابــنــاک
بـــه انـــدازه بـــردار ازیـــن راه گـــنـــجنه چـندان کـه محـمل کـش آید بـه رنج
بـه لشـگـر مگـوور نه از عـشـق سـیمگــران بـــار گــردنــد و یــابـــنــد بـــیــم
هــمـــه بـــارشـــه بـــود پـــر زر نـــاببــدان نـقــره نـامــد دلــش را شــتــاب
ولـــیـــک آرزو درمـــنـــش کــــار کـــردازو اشـــتــــری چــــنـــد را بــــار کـــرد
بــدان راه مــی رفــت چــون بــاد تــیـزهــوا را نــدیــد از زمــیــن گــرد خـــیــز
بـه یک هفتـه ننشسـت بـر جـامه گردکــه از نــقــره بــود آن زمــیــن را نــورد
تـو گفتـی که شد خـاک و آبـش دونیمیکـی نیمـه سـیمـاب و یک نیمه سـیم
نـه در سـیـمـش آرام شـایـســت کـردنـه سـیـمـاب را نـیـز شـایـسـت خــورد
ز ســودای ره کــان نــه کــم درد بـــودســوادی بــدان ســیــم در خــورد بــود
کـجـا چـشـمـه ای بــود مـانـنـد نـوشدر آن آب ســـیــمـــاب را بـــود جـــوش
چـــو شـــورش نــبـــودی در آب زلـــالز ســیـمــاب کــس را نــبــودی مــلــال
بــــخـــوردنـــدی آن آبـــهـــا را دلـــیـــرکــه آب از زبــر بــود و ســیــمــاب زیــر
چـو شورش در آب آمدی پـیش و پـسنـــخـــوردنــدی آن آب را هــیــچ کـــس
وگـر خــوردی از راه غــفــلـت کـســینــمــانــدی درو زنــدگــانــی بـــســـی
بـــفــرمــود شــه تـــا چـــو رای آورنــددر آن آب دانـــش بــــه جــــای آورنــــد
چــنــان بـــرکــشــنــد آب را زابــگــیــرکـه ســاکــن بــود آب جــنـبــش پــذیـر
بــدیـن گــونــه یــک مــاه رفــتــنــد راهبـسـی مـردم از تـشـنـگـی شـد تـبـاه
رسـیـدنـد از آن مـفـرش سـیـم ســودبــه خــاکــی کــزاو بــودشــان زاد بــود
نــهــادنــد بـــرخـــاک رخــســار پـــاککـه خــاکـی نـیـاســایـد الـا بــه خــاک
پــــدیـــد آمــــد آرامــــگــــاهـــی زدورچــنـان کـز شــب تــیـزه تــابــنـده هـور
بــر افــراخــتــه طــاقــی از تــیـغ کــوهکــه از دیــدنــش در دل آمــد شـــکــوه
بـــه بـــالــای آن طــاق پــیــروزه رنــگکـشـیده کـمـر کـوهی از خـاره سـنـگ
گــروهــی بـــر آن کــوه دیــن پـــرورانمـســلــمــان و فــارغ ز پــیـغــمــبــران
بـــه الـــهـــام یــزدان ز روی قـــیـــاسدر احـوال خـود گـشـتـه یزدان شـنـاس
چــو دیـدنــد ســیـمــای اســکــنـدریپــذیــرا شــدنــدش بــه پــیـغــمــبــری
بــه تــعــلــیــم او خــاطــر آراســتــنــدوزو دانـــش و داد درخــــواســــتــــنـــد
ســکـنـدر بــرایـشــان در دیـن گـشـادبــجــز دیـن و دانـش بــسـی چـیـز داد
چـو دیدنـد شـاهـی چـنـان چـاره سـازبـــه چـــاره گــری در گــشــادنــد بـــاز
کـه شــفـقـت بــرای داور دســتــگـیـربــرایـن زیــر دســتــان فــرمــان پــذیــر
پــس ایـن گــریـوه در ایـن ســنـگــلـاخیـکـی دشــت بــیـنـی چــو دریـا فــراخ
گــروهــی در آن دشــت یــاجــوج نــامچــــو مــــا آدمــــی زاده و دیـــو فــــام
چــو دیـوان آهـن دل الــمــاس چــنـگچــو گـرگـان بــد گـوهـر آشـفـتــه رنـگ
رســیـده ز ســر تــا قــدم مــویـشــاننــبــیـنــی نــشــانـی تــو از رویـشــان
بــه چـنـگـال و دنـدان هـمـه چـون ددهبــه خـون ریـخـتــن چـنـگ و دنـدان زده
بـــگـــیــرنـــد هــنــگـــام تـــک بـــاد رابـــه نــاخــن بـــســنــبـــنــد پــولــاد را
هـمـه در خــرام و خـورش نـاسـپــاسنه بـینی در ایشـان کـس ایزد شـنـاس
زهـر طـعـمـه ای کـان بـود جـسـتـنـیطــعــامــی نــدارنــد جـــز رســتـــنــی
نـدارنـد جــز خــواب و جــز خــورد کــارنـــمـــیــرد یــکـــی تـــا نـــزایــد هـــزار
گـیـائیـســت آنـجــا زمـیـن خــیـزشـانچــو بـــلــبـــل بـــود دانــه تـــیــزشــان
از آن هـر شــبــان روز بــهـری خــورنـدهـمـانـجــا بــخــســبــنـد و درنـگـذرنـد
چــو بــر آفــتــاب افــکــنــد مــاه جــرمبــجــوشــنـده بــرخــود بــه کـردار کـرم
خـورنـد آنـچـه یـابـنـد بـی تـرس و بـیمبــدیـن گــونــه تــا مــاه گــردد دو نـیـم
چــو گــیـرد گــمـی مــاه نـاکــاســتــهشــره گــردد از جــمـلـه بــرخــاســتــه
فــتــد ســال تــا ســال از ابــر ســیـاهســتــمــکــاره تــنــیـنــی آن جــایـگــاه
بـــه انـــدازه آنــک در دشـــت و کـــوهاز او ســـیــر کـــردنــد چـــنــدان گــروه
بـــه امــیــد آن کـــوه دریــا ســـتـــیــزکـــه انـــدازدش ابـــر ســـیــلـــاب ریــز
چــــو آواز تـــــنــــدر خــــروش آورنــــدزمـــیــن را ز دوزخ بـــه جـــوش آورنـــد
ز ســـرمـــســـتـــی خـــون آن اژدهــاکـــنــنــد آب و دانــه یــکــی مــه رهــا
دگر خوردشان نیست جـز بـیخ و بـرگنــبـــاشـــنــد بـــیــمـــار تـــا روز مــرگ
چــو مـیـرد از ایـشــان یـکــی آن گـروهخورندش همانسان در آن دشت و کوه
نــه مــردار مــانــد در آن خـــاک شــورنـه کـس مـرده ای نـیـز بــیـنـد نـه گـور
جز این یک هنر نیست کان آب و خاکز مـــردار دورســــت و از مـــرده پــــاک
بـــهــر مــدت آرنــد بـــر مــا شـــتـــابکــنــنــد آشــیــانــهــای مــا را خـــراب
ز مـا گــوســپــنـدان بــه غــارت بــرنـدخـورشـهای مـا هر چـه بـاشـد خـورنـد
ز گــرگ آن چــنـان کــم گــریـزد گــلــهکــزان گـرگـســاران ســگ مـشــغــلـه
چـو درمـا بــه کـشـتــن سـتــیـز آورنـدبـــکــوشـــنــد و بـــر مــا گــریــز آورنــد
گـریزیم از ایشـان بـر این کـوه سـخـتبـــه کـــردار پـــرنــدگـــان بـــر درخـــت
نـــدارنـــد پــــائی چــــنـــان آن گـــروهکـــه مـــا را درارنـــد از آن تـــیــغ کـــوه
بــه دفـع چــنـان سـخـت پــتــیـاره ایثـــوابـــت بـــود گــر کـــنــی چـــاره ای
چـو بــشـنـیـد شـه حـکـم یـا جــوج راکــه پــیـل افــکــنـد هـر یـکـی عــوج را
بــدان گـونـه ســدی ز پــولـاد بــســتکه تـا رسـتـخـیزش نبـاشـد شـکسـت
چــو طــالـع نـمـود آن بــلـنـد اخــتــریکـه شـد ســاخــتــه ســد اسـکـنـدری
از آن مرحـله سـوی شـهری شـتـافتکه بـسـیار کس جـسـت و آن را نیافت
دگــــر بـــــاره در کــــار عــــالــــم رویروان شـــد ســـراپــــرده خــــســـروی
بــر آن کـار چــون مـدتــی بــرگـذشـتبــتــازیــد یـک مــاه بــر کــوه و دشــت
پـــدیــد آمـــد آراســـتـــه مـــنـــزلـــیکــه از دیـدنــش تــازه شــد هـر دلــی
جــهـانـدار بــا ره بــسـیـچــان خـویـشره آورد چــــشــــم از ره آورد پــــیـــش
دگـرگـونـه دیـد آن زمـیـن را ســرشـتهـم آب روان دیـد هـم کــار و کــشــت
هـــمـــه راه بـــر بــــاغ و دیـــوار نـــیگــلــه در گــلــه کـــس نــگــهــدارنــی
ز لـشــگــر یـکــی دســت بــرزد فــراخکــزان مـیـوه ای بــرگــشــایـد ز شــاخ
نــچــیــده یــکــی مــیــوه تـــر هــنــوزز خشکی تـنش چون کمان گشت کوز
ســواری دگــر گـوســپــنـدی گــرفــتتــبــش کـرد و زان کـار بــنـدی گـرفــت
سـکـندر چـو زین عـبـرت آگـاه گـشـتز خـشک و تـرش دسـت کوتـاه گشـت
بــفــرمـود تــا هـر کــه بــود از ســپــاهز بـــاغ کـــســـان دســـت دارد نــگــاه
چـو لـخـتـی گـرایـنـده شـد در شـتـابگــذر کــرد از آن ســبـــزه و جـــوی آب
پـــدیــدار شـــد شـــهــری آراســـتـــهچـو فـردوسـی از نـعـمـت و خـواسـتـه
چـــو آمــد بـــه دروازه شــهــر تـــنــگنـدیـدش دری زآهـن و چــوب و سـنـگ
در آن شـهـر شـد بــاتـنـی چـنـد پــیـرهـمـه غـایـت انـدیـش و عـبــرت پــذیـر
دکــانــهــا بـــســی یــافــت آراســتــهدرو قــفــل از جــمــلــه بـــرخــاســتــه
مــقـــیــمــان آن شـــهــر مــردم نــوازبــه پـیـش آمـدنـدش بـه صـد عـذر بــاز
فــــرود آوریـــدنـــدش از ره بــــه کـــاخبــه کـاخــی چــو مـیـنـوی مـیـنـا فـراخ
بــسـی خــوان نـعـمـت بــرآراســتــنـدنـهـادنـد و خـود پــیـش بــرخــاسـتــنـد
پــرســتــش نــمــودنــد بــا صــد نـیـاززهــی مــیــزبـــانــان مـــهــمـــان نــواز
چـو پـذرفـت شـه نزلـشـان را بـه مـهربــدان خـوب چـهـران بـرافـروخـت چـهـر
بـپـرسـیدشان کاین چـنین بـی هراسچـــرائیـــد و خـــود را نـــداریـــد پـــاس
بــدیـن ایـمـنـی چــون زیـبــد از گــزنـدکـه بــر در نـدارد کـسـی قـفـل و بــنـد
هـمـان بـاغـبـان نـیسـت در بـاغ کـسرمـــه نـــیــز چـــوپـــان نـــدارد ز پـــس
شــبــانــی نــه و صــد هــزاران گــلــهگــلــه کــرده بــر کــوه و صــحــرا یـلــه
چـگونست و این ناحـفاظی ز چـیستحــفــاظ شــمـا را تــولـا بــه کـیـســت
بـــــــزرگــــــان آن داد پــــــرور دیــــــاردعـــا تـــازه کـــردنـــد بـــر شـــهــریــار
که آن کـس که بـر فـرقـت افـسـر نهادبـــقــای تـــو بـــر قــدر افــســـر دهــاد
خـــــدا بـــــاد در کـــــارهـــــا یــــاورتهــــنــــر ســـــکــــه نــــام نــــام آورت
چـو پـرسـیـدی از حـال مـا نـیـک و بــدبــگــوئیــم شــه را هــمــه حــال خــود
چـنـان دان حـقـیقـت کـه مـا این گـروهکه هسـتـیم سـاکن درین دشت و کوه
گــروهــی ضــعــیــفــان دیـن پــروریـمســـرمــوئی از راســـتـــی نــگـــذریــم
نـــداریــم بـــر پـــرده کـــج بـــســـیــچبــجــز راســت بــازی نــدانــیـم هــیــچ
در کـجــروی بــرجــهـان بــســتــه ایـمز دنــیـا بــدیـن راســتــی رســتــه ایـم
دروغـــی نـــگـــوئیــم در هــیــچ بـــاببــه شــب بــاژگـونـه نـبــیـنـیـم خــواب
نـپـرسـیم چـیـزی کـزو سـود نـیـسـتکـه یـزدان از آن کـار خـشـنـود نـیسـت
پـــذیـــریـــم هـــرچ آن خـــدائی بــــودخـــصـــومـــت خـــدای آزمـــائی بــــود
نـــکـــوشـــیــم بـــا کـــرده کـــردگـــارپــرســتــنـده را بــا خــصــومـت چــکـار
چــو عــاجــز بــود یــار یــاری کــنــیــمچـو سـخـتــی رسـد بــردبــاری کـنـیـم
گــر از مــا کــســی را زیــانــی رســدوزان رخـــنــه مــا را نــشــانــی رســد
بــر آریـمـش از کـیـسـه خــویـش کـامبــه ســرمـایـه خــود کـنـیـمـش تــمـام
نـدارد ز مــا کــس زکــس مـال بــیـشهمه راسـت قـسـمیم در مـال خـویش
شـمـاریـم خــود را هـمـه هـمـســراننـــخـــنـــدیــم بـــر گـــریــه دیـــگـــران
ز دزدان نــــداریـــم هـــرگــــز هـــراسنـه در شـهر شـحـنه نه در کـوی پـاس
ز دیـگــر کــســان مــا نــدزدیـم چــیــزز مـــا دیــگـــران هــم نـــدزدنـــد نــیــز
نــداریــم در خــانــهــا قــفــل و بـــنــدنـگـهـبــان نـه بــا گـاو و بــا گـوسـفـنـد
خــــدا کــــرد خــــردان مـــا را بــــزرگســتــوران مــا فــارغ از شــیـر و گــرگ
اگـــر گـــرگ بـــر مــیــش مــا دم زنــدهــلــاکــش در آن حــال بـــر هــم زنــد
گـر از کـشـت ماکـس بـرد خـوشـه ایرســد بــر دلـش تــیـری از گـوشــه ای
بـــکــاریــم دانــه گــه کــشــت و کــارســپـــاریــم کــشــتــه بـــه پــروردگــار
نــگـــردیــم بـــر گــرد گـــاورس و جـــومـگـر بــعـد شـش مـه کـه بــاشـد درو
بـه ما از آنچـه بـر جـای خود می رسدیـکــی دانـه را هـفــتــصــد مـی رســد
چـنـیـن گـریـکـی کـارو گـر صـد کـنـیـمتــوکــل بــر ایـزد نــه بــر خــود کــنـیـم
نــگــهــدار مــا هـســت یـزدان و بــسبــه یـزدان پـنـاهـیـم و دیـگـر بــه کـس
سـخـن چـینـی از کـس نـیـامـوخـتـیـمز عــیـب کـســان دیـده بــر دوخــتــیـم
گـــر از مــا کـــســـی را رســـد داوریکــنـیـمـش ســوی مـصــلـحــت یـاوری
نـبــاشـیـم کـس را بــه بــد رهـنـمـوننــجـــوئیــم فــتـــنــه نــریــزیــم خـــون
بــه غـم خــواری یـکـدگـر غـم خـوریـمبــه شــادی هـمــان یـار یـکــدیـگــریـم
فـــریـــب زر و ســـیــم را در شـــمـــارنــبــاریـم و نــایــد کــســی را بــه کــار
نـــداریــم خـــوردی یــک از یــک دریــغنخـواهیم جـو سـنگـی از کـس بـه تـیغ
دد و دام را نـــیــســـت از مـــا گـــریــزنــه مــا را بـــرآزار ایــشــان ســـتـــیــز
بـــه وقــت نــیــاز آهــو و غــرم و گــورز درهــــا در آیــــنــــد مــــا را بـــــه زور
از آن جــمـلـه چــون در شــکــار آوریـمبـــه مــقــدار حـــاجـــت بـــکــار آوریــم
دگـرهـا کـه بــاشــیـم از آن بــی نـیـازنـــداریــمـــشـــان از در و دشـــت بـــاز
نـه بــسـیـار خـواریـم چــون گـاو و خـرنـه لـب نـیز بـر بـسـتـه ازخـشـک و تـر
خــوریـم آن قـدر مـایـه از گـرم و ســردکــه چــنــدان دیــگــر تــوانــیــم خــورد
ز مــا در جـــوانــی نــمــیــرد کــســیمــگــر پــیــر کــو عــمــر دارد بـــســی
چــومـیـرد کــســی دل نـداریـم تــنـگکــه درمــان آن درد نــایــد بــه چــنــگ
پــس کـس نـگـوئیـم چــیـزی نـهـفــتکــه در پــیـش رویـش نـیـاریـم گــفــت
تـجـسس نسـازیم کاین کس چـه کردفــغــان بــر نـیـاریـم کــان را کـه خــورد
بـهرسـان که ما را رسد خـوب و زشتسـر خــود نـتــابــیـم از آن سـرنـوشـت
بــهـرچ آفــریـنـنـده کـردســت راســتنـگـوئیـم کـیـن چـون و آن از کـجـاسـت
کــســی گـیـرد از خــلـق بــا مـا قــرارکـه بــاشـد چـو مـا پــاک و پـرهـیـزگـار
چــو از ســیــرت مــا دگــرگــون شــودز پــــرگـــار مـــا زود بــــیـــرون شــــود
سـکـندر چـو دید آن چـنان رسـم و راهفـرو مـانـد ســرگـشــتــه بــر جــایـگـاه
کـز آن خـوبــتــر قـصـه نـشـنـیـده بــودنــه در نــامــه خـــســروان دیــده بـــود
بــه دل گـفـت ازیـن رازهـای شـگـفـتاگــر زیــرکـــی پـــنــد بـــایــد گــرفـــت
نــخــواهـم دگــر در جــهـان تــاخــتــنبــه هـر صــیـد گــه دامــی انـداخــتــن
مـرا بــس شـد از هـر چــه انـدوخـتــمحــســابــی کــزیـن مــردم آمــوخــتــم
هــمــانــا کــه پــیـش جــهــان آزمــایجـهان هسـت ازین نیک مـردان بـجـای
بــدیـشـان گـرفـتـسـت عـالـم شـکـوهکــه اوتــاد عــالــم شــدنــد ایـن گــروه
اگـر سـیـرت ایـنـسـت مـا بــرچــه ایـموگــر مــردم ایـنـنــد پــس مــا کــه ایـم
فــرســتـــادن مــا بـــه دریــا و دشــتبــدان بــود تــا بــایـد ایـنـجــا گـذشــت
مـــگـــر ســـیـــرگـــردم ز خـــوی دداندر آمــــوزم آیـــیـــن ایـــن بــــخــــردان
گـر ایـن قــوم را پــیـش ازیـن دیـدمـیبــه گــرد جــهــان بـــر نــگــردیــدمــی
بـه کـنـجـی در از کـوه بـنشـسـتـمـیبــه ایـزد پــرسـتـی مـیـان بــسـتـمـی
ازیـن رســم نـگــذشــتــی آیـیـن مــنجــز ایـن دیـن نـبــودی دگــر دیـن مــن
چـو دیـد آن چـنـان دیـن و دیـن پـرورینــکــرد از بـــنــه یــاد پـــیــغـــمــبـــری
چـو در حـق خود دیدشان حق شناسدرود و درم دادشــــان بــــی قـــیـــاس
از آن مـمـلـکـت شــادمـان بــازگـشـتروان کـرد لـشـگـر چـو دریـا بــه دشـت
زرنــگــیــن عــلــمــهــای دیــبــای روموشـی پـوش گـشـتـه همه مـرز و بـوم
بــهـر کـوه و بــیـشـه ز شـاخ و ز شـخپــراکــنـده لــشــگــر چــومـور و مــلــخ
بــهــرجــا کــه او تــاخــتــی بـــارگــیرهـانـدی بــسـی کـس ز بــیـچــارگـی

گروه کتاب پایگاه خبری شاعر


منبع : درج
آخرین اخبار شعر و ادبیات