علی محمدبیانی
متولد هشتم مهر ۱۳۵۰.
شاعر و نویسنده
لیسانس زبان و ادبیات فارسی، فوق لیسانس تاریخ ادیان و عرفان، دبیر بازنشسته آموزش و پرورش ناحیه ۲ زنجان- مدرس ادبیات در دانشگاههای زنجان- مدرس زبان و ادبیات ترکی در انجمنهای ادبی زنجان از سال ۱۳۷۳
………………………………………………………………………………
علی محمد بیانی در گفتگو با پایگاه خبری شاعر درباره معرفی خود گفت در جاهای مختلفی درس خواندم. روستای آقکند شهرستان ماهنشان، دبستان ارشاد امجدیه زنجان، مدرسه راهنمایی روزبه خیابان خیام زنجان، مدرسه شریعتی ماهنشان، دانشسرای تربیت معلم ابهر، دانشگاه زنجان و دانشگاه آزاد زنجان. وی درباره وضعیت شعر ترکی زنجان ادامه داد در کل شعر ترکی زنجان در سطح مملکت مشهور است، که میتوان به آثار بزرگانی مثل مولانا همتی انگورانی، میرزا صادق اوریادی ماهنشانی، حکیم هیدجی و استادانی مثل کریم زعفری و محمدرضا روحانی و حسین منزوی و عباس بابایی و سعید بداغی ابهری، هوشنگ جعفری، عاصم اسدی، ثریا بخشی، پرویز سودی، احمد صادقی، علی کریمی و خیلیهای دیگر اشاره کرد.وی افزود با توجه به سابقة تاریخی و جمعیت حال حاضر استان زنجان انتظار جامعة ادبی بسی بیشتر از این حرفهاست. ما یک حوزة پراستعدادی داریم که متاسفانه جدّی گرفته نمی شود و آن حوزه نثر و داستان نویسی و رمان ترکی است.
این شاعر زنجان درباره نقد ادبی استان ادامه داد نقد مبتنی بر نظریة ادبی است و نظریة ادبی هم جایی میتواند میدانداری کند که حجم عظیمی از آثار هنری و ادبی تولید و عرضه و مصرف شود. بیانی ادامه داد جامعة ادبی ما جامعة فعال و پر چالشی نیست. شاعری و نویسندهای اثری پدید میآورد و چند نفر از دوستانش آن را تهیه میکنند و معلوم نمیشود آیا آن اثر را اصلاً خواندهاند یا نه؟ گاهی این سؤال را از خودم میپرسم آیا تولید کنندگان آثار ادبی اعم از ترکی و فارسی اصولاً با نظریة ادبی آشنا هستند؟ و اگر هستند آن را چه قدر جدّی میگیرند و چقدر قابل اعمال در جامعة ما میدانند؟ اگر چه خود شاعر و نویسنده نیازی به اشرافیت بر نظریة ادبی ندارد، ولی نباید هم کاملاً به دور از این ماجرا باشند.این فعال ادبی افزود فعّال کردن جامعة ادبی در فاز اول به تک سوارانی چون منزوی نیاز دارد و در ثانی محیط اجتماعی و فضای فرهنگی و اقتصادی باید به تولید و مصرف و لذت ادبی و فرهنگی بها بدهد تا در پی آن نقد ادبی هم به میدان بیاید. همچنین یکی از عیوب جامعة ادبی ما اینست که همه میخواهند شاعر و نویسنده باشند و کسی نمیخواهد بر اساس نظریة ادبی و مطالعات سنگین مکاتب هنری و ادبی و فلسفی، منتقد ادبی و نقد نویس باشد. وی اظهار داشت من فکر میکنم مشکل ما ساختاری است به عبارتی دیگر جامعة ما هنوز ساختارگرایی و فرمالیسم (نه صرفاً فرمالیسم روسی بلکه به معنی عام) را درک نکرده و عموماً به دنبال محتوا و چه گفتنها هستیم. یعنی افلاطونی و آرمانی فکر کردن موجب شده است هرگز به فرم و ساختار ادبیات و بحث زیبایی شناسی و امثالهم و در پی آن نقد ادبی توجه نکنیم. این عدم توجه به زبان و زبانها و چرایی و چگونگی آنها محصول همین عدم درک ساختارها و فرمهای ادبی است. یکی دیگر از علل افت ادبیات در جامعه ما تبدیل کردن آن به کالای روزمره است. و این کم دردی نیست. ادبیات انبری نیست که با آن اخگر فروزانی را برداری و بعد به کناری پرت بکنی. ادبیات برآمده از ذاتی زیبایی شناسانه و هنری است که به نظر میرسد ما راه درازی برای درک این ذات در پیش داریم.
علی محمد بیانی در ادامه گفتگو به اهمیت مطبوعات اشاره کرد و گفت من فکر میکنم چنانکه مطبوعات از محتوای خود خالی شده است، ادبیات هم خودش را از مطبوعات به کنار کشیده است. رغبتی که قبلاً در استقبال از رسانههای مکتوب وجود داشت، دیگر وجود ندارد. شاعر و نویسندهای که متن خود را در گروه خانوادگی و دوستانه دیجیتالی منتشر میکند، گویی بلافاصله درد و تشنگی خود را از دست میدهد و به همان راضی میشود و در خلوت خود میخزد. خیلی از شاعران و نویسندگان ما مثل آن بازاری قدیمی زنجان هستند که از تبلیغ کالای خود ابا میورزند، چون معتقدند همین قدر که پول نان شبانهام به دخل آمد، کافیست.این شاعر ترکی نویس ادامه داد اکثریت ما رغبت کشف فضاهای جدید را نداریم و به زودی قانع میشویم! اما نباید از جاده انصاف خارج شد که زنجان و جوانان زنجان استعدادهای بدیعی دارند که باید قدر خودشان را بدانند و به راحتی دست از مکاشفه و تجربه و خلاقیت برندارند و اصلاً به این نگاه نکنند که آیا مردم از آنها استقبال میکنند یا نه!
این فعال ادبی و مدیر مسئول انتشارات آیدین خزر در پایان گفت من اصلاً به این کلیشه اعتقاد ندارم که در زمان یا زمانهای گذشته فکر و فرهنگ و ادبیات مورد استقبال مردم بوده و الان چنین نیست. نه، مردم بر اساس اصل «حجاب معاصرت» همیشه اینگونه بودهاند و اینگونه هم خواهند بود. باید نوشت و نشر داد و کتاب را با مردم به اشتراک گذاشت. هر متنی و اثری در طول روزگار مخاطب خود را پیدا خواهد کرد. هیچ اثری به معنی اصیل کلمه، هرگز در هیاهوی تاریخ گم نخواهد شد.
شایان ذکر است علی محمد بیانی از فعالان عرصه فعالان زبان ترکی زنجان است که به برخی از سوابق فعالیت وی می پردازیم
– سوابق فرهنگی- هنری
✓ دبیر صفحه اجتماعی نشریه امید زنجان
✓ عضو هیأت مؤسس انجمن ادبی اشراق زنجان ۱۳۸۱
✓ عضو هیأت مدیره انجمن ادبی اشراق (اوّلین دوره)
✓ عضو هیأت مدیره خانه مطبوعات استان زنجان
✓ خزانه دار خانه مطبوعات استان زنجان
✓ مدیر اجرائی نشریه بهار زنجان
✓ دبیر سرویس ادبیات ترکی و فارسی نشریة بهار زنجان
✓ سردبیر هفته نامه پیک آذر
✓ دبیر جشنواره فرهنگی هنری جوانان جمعیت هلال احمر سراسر کشور(به میزبانی استان زنجان تابستان ۸۴)
✓ دبیر جشنواره ورزشی جوانان جمعیت هلال احمر سراسر کشور (به میزبانی استان زنجان تابستان ۸۴)
✓ داور ۹ دوره جشنواره شعر و داستان انجمن ادبی اشراق و اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان زنجان
✓ داور اولین جشنواره ماهنشان در امتداد فرهنگ – بهار ۱۳۹۶
✓ مدرس حقوق بشردوستانه بین المللی هلال احمر و صلیب سرخ و تألیف کتاب آموزشی مربوطه (آماده چاپ)
✓ ویراستار همکار انتشارات نیکان کتاب زنجان
✓ ویراستاری فصلنامه فرهنگ زنجان (اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی زنجان)
✓ ویراستاری ادبی اَلجَوهَر النَّضید فی شرح منطق التّجرید، اثر علامه حلی، ترجمه استاد اسدی زنجانی، انتشارات نیکان کتاب،
✓ بازرس تعاونی مسکن خانه مطبوعات استان زنجان و عضو هیأت مدیره برای احداث پروژه ۶۰ واحدی خبرنگاران
✓ رئیس انجمن ادبی، فرهنگی قیزیل اؤزن زنجان (یک دوره)
✓ تدریس زبان و ادبیات ترکی در انجمن های ادبی زنجان از سال ۱۳۷۳ تاکنون
✓ تدریس ادبیات و زبان فارسی در دانشگاه فرهنگیان (پردیس الزهرا و بهشتی) و دانشگاه صوفی رازی زنجان
✓ صاحب امتیاز و مدیر مسئول ماهنامه و فصلنامه فرهنگی، هنری و اجتماعی بایرام (در حال انتشار از سال ۱۳۸۵)
✓ ویراستاری بیش از ۷۰ جلد کتاب فارسی و ترکی
✓ مدیر مسئول انتشارات آیدین خزر – زنجان (تأسیس ۱۴۰۲)
۲– آثار:
✓ مجموعه شعر ـ «آغاجلار کیمی» چاپ سال ۱۳۷۷- انتشارات زنگان- زنجان
✓ مدخلی بر گرامر زبان ترکی- انتشار در حوزه هنری زنجان- ۱۳۸۰ – زنجان
✓ بئله اوخو، بئله یاز- ۱۳۹۲- تبریز- نشر اختر (چاپ ششم، ۱۴۰۳)
✓ تصحیح نسخه خطی داستان کرم و اصلی اثر شیخ ابراهیم زنجانی- زنجان نیکان کتاب، چاپ ۱۳۹۴
✓ تصحیح نسخة خطی دیوان میرزا صادق اوریادی با نام «یئددی نامه»- زنجان نیکان کتاب- چاپ ۱۳۹۵
✓ ویراستاری مجموعه شعر «دومان» اثر ترکی حسین منزوی، انتشارات فصل پنجم، تهران، ۱۳۹۵
✓ ویراستاری و ترجمه داستانهای محلی زنجان (با مجتبی پویا و صیاد نعیمی هوشمند در کانون پرورش فکری زنجان)، ۳ جلد، نشر نیکان کتاب، زنجان، ۱۳۹۶ – ۱۳۹۷
✓ ترجمه داستانهای آشیقی زنجان (به فارسی- طرحی از اکبر کریمی و با حمایت شهرداری زنجان جهت ثبت در میراث ناملموس)، نشر نیکان کتاب، زنجان، ۱۳۹۶
✓ بو سس بیزیم سس، (مجموعه داستان ترکی از نویسندگان زنجان) – (ویراستاری و تدوین با علی اوجاقلو)، نشر پایتخت، کرج، مهر ۱۳۹۷
✓ یئددی یارپاق، بیر چینار- مجموعه غزل ترکی، نشر شانی، کرج، مهر ۱۳۹۷، چاپ دوم انتشارات ساوالان
✓ آذربایجان تورکجه¬سی(درسنامه¬ای برای دبیرستان و دانشگاه)، نشر اختر، تبریز، ۱۳۹۶ چاپ دوم ۱۳۹۹، چاپ سوم ۱۴۰۲
✓ سو ساتانلار، مجموعه داستان ترکی، نشر ساوالان ایگیدلری، تهران، ۱۴۰۰، چاپ دوم ۱۴۰۲
✓ آذربایجان غزلی (۷۲ شاعیردن سئچیلمه غزللر)، نشر اختر، تبریز، ۱۴۰۳
✓ دوداقلاریم چالی قوشو- مجموعه شعر آزاد- نشر ساوالان ایگیدلری- تهران- ۱۴۰۳
در پایان شعری از علی محمد بیانی می خوانیم
گئدهنه دئیین دایانسین
بو یولون یولچوسو چوخدور
بو یولون یورغونو چوخدور!
باشسیز بدنلر وار
بدنسیز باشلار وار
یارالی دیزلر وار
چیخیلی گؤزلر وار
دئییلمهمیش سؤزلر
سورونه سورونه قالیب
آیناسی کاس دیزلر
سورونه سورونه قالیب
گئدهنه دئیین دایانسین
بو یولون یولچوسو چوخدور
بو یولون یورغونو چوخدور!
باشینی آرخاسینا یوکلهینلر وار
کسیلمیش قوللارینی قوجاقدا گتیرنلر وار
قانداللارینی بویوندا
دارلارینی داللاریندا داشییانلار وار
گئدهنه دئیین دایانسین
بو یولون یولچوسو چوخدور
بو یولون یورغونو چوخدور!
بابالار وار اوشاقلارینی
یئردن ییغیشدیربب گتیریر
قادینلار وار کیشیلرینی
داردان اندیریب گتیریر
گئدهنه دئیین دایانسین
بو یولون یولچوسو چوخدور
بو یولون یورغونو چوخدور!
با سپاس از انجمن ادبی اشراق زنجان
