پایگاه خبری شاعر – دهم تیر، روز بزرگداشت صائب تبریزی، شاعر بلندآوازهی سبک هندی است که با تخیلی شگرف و بیانی موزون، پیچیدگیهای هستی و تضادهای درونی انسان را به تصویر کشید. صائب که او را «مهندس کلمات» خواندهاند، در غزلهای خود با ظرافتی مثالزدنی میان ظاهر و باطن، رنج و سرنوشت، پیوندی ناگسستنی برقرار میکند و در سرودههایش، همسانی نالهی عاشق و افسانه را در برابر چشمهای خوابآلود، و یکیبودن قفس و باغ را برای مرغ شکستهپر، به زیبایی روایت میکند.
این شاعر بزرگ، دلبستگی عمیقی به اصفهان داشت و آن را با تعابیری چون «شکرستان» میستود و خاک این شهر را برای خود چون توتیا میدانست. تسلط او تنها به زبان فارسی محدود نبود و در زبان ترکی نیز آثاری ماندگار سرود.
بررسی جایگاه صائب در شعر فارسی؛ از سادگی ممتنع تا عقلانیت متعادل
به مناسبت این روز، پایگاه خبری شاعر گفتوگویی با کریم رجبزاده، شاعر معاصر ایرانی، انجام داده است. رجبزاده، متولد ۲۴ مهر ۱۳۲۶ در لاهیجان، پس از تحصیل در لاهیجان و لنگرود، به تهران رفت و سه دهه در بانک مسکن فعالیت داشت و اکنون بازنشسته است. او در قالبهای کلاسیک و نو از جمله غزل، رباعی، مثنوی، نیمایی و سپید طبعآزمایی کرده و مجموعههایی چون «از شرق خون»، «آوازخوانی بیزبان»، «از زخم زیتون»، «قرارمان پای همین شعر»، «گزیده ادبیات معاصر»، «راز غریب ارغوان»، «صف عاشقان تمامی ندارد» و «اردیبهشت و اینهمه برف؟» را روانهی بازار نشر کرده است. اثر «صف عاشقان تمامی ندارد» از برگزیدگان جایزه کتاب فصل ۸۷ است.
رجبزاده در این گفتوگو، صائب را «سعدیِ سبک هندی» خواند و تأکید کرد که زبان او، صحنهپرداز و برخوردار از «سادگیِ ممتنع» است؛ ویژگیای که او را از بسیاری از شاعران همدوره متمایز میکند. وی همچنین به تعادل میان عقل و احساس در شعر صائب اشاره کرد و گفت: «صائب به تقریباً همه مضامین پرداخته و آن عقلانیت، نوعی تعادل است؛ شاعران سبک هندی میکوشند اندیشه را با مضمونی دیگر استوار کنند.»
تأثیر تشبیههای صائب بر شعر معاصر
رجبزاده در پاسخ به پرسشی دربارهی تشبیههای دشوار و تصویرپردازیهای دور از ذهن صائب، تأکید کرد که این ویژگی در شعر بیدل دهلوی بیشتر دیده میشود و زبان صائب نسبت به بسیاری از همسبکهایش سادهتر و منطقیتر است. وی با اشاره به تأثیرپذیری شاعران امروز از سبک هندی، نمونهای از شعر خود را نیز بیان کرد و گفت: «همنشینی با سبک هندی به من اجازه داد که خواب را در هیئت فریاد بلبل ببینم.»
این شاعر معاصر در پایان، بر ضرورت خوانش گذشتگان برای ایجاد تحولات تازه در شعر تأکید کرد و افزود: «اگر با این میراث آشنا نباشیم، نه میتوانیم تأثیر بگیریم و نه بر دیگران تأثیر میگذاریم.»
