لوگو پایگاه خبری شاعر www.shaer.ir

فرهنگی، هنری و ادبی

امروز : 22 مرداد 1405

پایگاه خبری شاعر

سوگند نامه اسکندر به سوی مادر

مـــغـــنـــی دگـــر بــــاره بــــنـــواز رودبــه یـادآر از آن خــفــتــگــان در ســرودبــبــیـن سـوز مـن ســاز کـن سـاز تــومــگــر خــوش بـــخــفــ…

مـــغـــنـــی دگـــر بــــاره بــــنـــواز رودبــه یـادآر از آن خــفــتــگــان در ســرود
بــبــیـن سـوز مـن ســاز کـن سـاز تــومــگــر خــوش بـــخــفــتــم بـــرآواز تــو
***
چـو بــرگـل شـبــیـخـون کـنـد زمـهـریـربـه طـفـلـی شـود شـاخ گـلـبــرگ پـیـر
نـشــایـد شــدن مــرگ را چــاره ســازدر چـــاره بـــرکـــس نـــکـــردنـــد بــــاز
تــب مــرگ چــون قــصــد مـردم کــنـدعــلـاج از شــنـاســنـده پــی گـم کـنـد
چـو شـب را گـزارش درآمد بـه زیسـتبـخـنـدید خـورشـید و شـبـنم گـریسـت
جــهـانــدار نــالــنـده تــر شــد ز دوشز بـــانــگ جــرســهــا بــرآمــد خــروش
ارســطــو جـــهــانــدیــده چــاره ســازبــه بــیـچــارگـی مـانـد از آن چـاره بــاز
کــامـیـد بــهـی در شــهـنـشــه نـدیـددر انـــــــدازه کـــــــار او ره نــــــدیــــــد
بـه شه گفت کای شـمع روشـن روانبـه تـو چـشـم روشـن همـه خـسـروان
چـــو پـــروردگــان را نــظــر شــد زکــارنـــظــــر دار بــــر فـــیـــض پــــروردگـــار
از آن پــیـشـتـر کـامـد ایـن سـیـل تـیـزچــرا بـــر نــیــامــد ز مــا رســتـــخــیــز
وزان پـیـش کـاین مـی بـریـزد بـه جـامچـــرا جـــان مـــا بـــر نــیــامــد ز کـــام
نـخــواهـم کــه مــوئیـت لــرزان شــودتـــرا مــوی افـــتـــد مــرا جـــان شـــود
ولـیـک از چــنـیـن شــربــتــی نـاگـزیـرنــبــاشــد کــس ایـمــن زبــرنــا و پــیـر
نه دل می دهد گفتـن این می بـنوشکــه مــیــخــوارگــان را بـــرآرد ز هــوش
نـه گـفـتـن تـوان کـاین صـراحـی بـریـزکـه در بــزم شـه کـرد نـتــوان ســتــیـز
دریــغــا چــراغــی بـــدیــن روشــنــیبــخــواهـد نـشـسـتــن ز بــی روغـنـی
مــدار از تــهــی روغــنــی دل بــه داغکـــه نــاگــه ز پـــی بـــرفـــروزد چـــراغ
جـــهــانـــدار گـــفـــتـــا ازیــن درگـــذرکـــه آمـــد مـــرا زنــدگـــانــی بـــســـر
بـه فـرمـان مـن نیسـت گـردان سـپـهرنــه مــن داده ام گــردش مــاه و مــهـر
کفـی خـاکم و قـطـره ای آب سـسـتز نــر مـــاده ای آفـــریــده نــخـــســـت
ز پـــــروردگــــیــــهــــای پـــــروردگــــاربــه آنــجــا رســیـدم ســرانــجــام کــار
که چندان که شاید شدن پیش و پسمــرا بــود بــر جــمــلــگــی دســتــرس
در آن وقــت کـردم جــهـان خــســرویکـه هم جـان قـوی بـود و هم تـن قـوی
چــو آمــد کــنــون نــاتـــوانــی پـــدیــدبــه دیـگـر کــده رخــت بــایـد کــشــیـد
مــده بـــیــش ازیــنــم شـــراب غـــرورکـه هـسـت آب حـیـوان ازیـن چــاه دور
زدوزخ مـشـو تــشـنـه را چــاره جــویسـخـن در بـهشتـسـت و آن چـارجـوی
دعــــا را بــــه آمـــرزش آور بــــه کـــارمـگــر رحــمــتــی بــخــشــد آمــرزگــار
چــو رخــت از بـــر کــوه بـــرد آفــتــابسـر شـاه شـاهـان در آمـد بــه خــواب
شـب آمد چـه شـب کـاژدهائی سـیاهفـرو بــسـت ظـلـمـت پـس و پـیـش راه
شبـی سخـت بـی مهر و تـاریک چـهربــه تــاریـکـی انـدر کـه دیـدسـت مـهـر
ســتــاره گــره بــســتــه بـــر کــارهــافــرو دوخــتــه لــب بــه مــســمــارهــا
فـــلـــک دزد و مــاه فـــلــک دزدگـــیــربـــهــم هــردو افــتـــاده در خـــم قــیــر
جـهـان چـون سـیـه دودی انـگـیـخـتــهبـــــه مــــوئی ز دوزخ درآویــــخــــتـــــه
در آن شـب بـدانگـونه بـگـداخـت شـاهکه در بـیست و هفتم شب خویش ماه
چـــو از مــهــر مــادر بـــه یــاد آمــدشپـــریــشـــانــی انـــدر نـــهــاد آمـــدش
بـــفــرمــود کــز رومــیــان یــک دبــیــرکـه بــاشــد خــردمـنـد و بــیـدار و پــیـر
بــه دود ســیــه در کــشــد خــامــه رانــویــســـد ســـوی مــادرش نــامــه را
در آن نــامــه ســـوگــنــدهــای گـــرانفـــریــبـــنـــده چـــون لـــابـــه مـــادران
کـــه از بـــهــر مــن دل نــداری نــژنــدنـکــوشــی بــه فــریـاد نــاســودمــنــد
دبــــیـــر زبــــان آور از گـــفـــت شـــاهجــهـان کـرد بــرنـامـه خــوانـان ســیـاه
دو شـاخــه ســرکـلـک یـک شـاخ کـردفــلــک را بــه فــرهـنــگ ســوراخ کــرد
چــو بــر شــقــه کــاغــذ آمــد عــبــیـرشـد انـدام کـاغـذ چـو مـشـگـین حـریـر
ز پــرگــار مــعــنــی کــه بــاریـک شــدنــویـســنــده را چــشــم تــاریـک شــد
پــــس از آفــــریـــن آفـــریـــنـــنـــده راکـــه بـــیــنـــائی او داد بـــیــنــنـــده را
یــکـــی و بـــدو هــر یــکـــی را نــیــازیــکــایــک هــمــه خــلــق را کــارســاز
چـنـیـن بــسـتـه بــود آن فـروزان نـگـاراز آن پـــرورشـــهــا کــه آیــد بـــه کـــار
کـه ایـن نـامـه از مـن کـه اســکــنـدرمســـوی چـــار مـــادر نـــه یــک مـــادرم
که گر قـطـره شـد چـشـمه بـدرود بـادشــکــســتــه ســبــو بــرلــب رود بــاد
اگــر ســرخ ســیـبــی درآمـد بــه گـردز رونـــق مــــیـــفــــتــــاد نــــارنـــج زرد
بــر ایـن زرد گـل گــرســتــم کــرد بــاددرخـــت گــل ســرخ ســرســبـــز بـــاد
نــه ایــن گــویــم ای مــادر مــهــربــانکـــه مــهــر از دل آیــد فـــزون از زبـــان
بــسـوزی یـکـی گـر خــبــر بــشـنـویکه چـون شـد بـه بـاد آن گل خـسـروی
مـسـوز از پــی دسـت پــرورد خـویـشبــنـه دسـت بــر سـوزش درد خــویـش
ازیــــن ســــوزت ایــــام دوری دهــــادخــدایــت دریــن غــم صــبــوری دهــاد
بـه شـیـری کـه خـوردم ز پـسـتـان تـوبــه خـواب خـوشـم در شـبــسـتـان تـو
بـــه ســـوز دل مـــادر پـــیــش مـــیــرکـه بـاشـد جـوان مـرده و او مـانـده پـیر
بـــه فــرمــان پـــذیــران دنــیــا و دیــنبـــه فـــرمـــانــده آســـمــان و زمــیــن
بــه حــجــت نــویــســان دیـوان خــاکبـــه جــاویــد مــانــان مــیــنــوی پـــاک
بــه زنــدانــیــان زمــیـن زیــر خــشــتبــه نـزهـت نـشـیـنـان خـاک بــهـشـت
بــه جــانـی کــزو جــانـور شــد نـبــاتبــه جــان داوری کــارد از غــم نــجــات
بــه مـوجـی کـه خـیـزد ز دریـای جــودبـــه امــری کــزو ســـازور شــد وجـــود
بــه آن نــام کــز نــامــهـا بــرتــرســتبــه آن نـقــش کــارایـش پــیـکــرســت
بــه پــرگــار هـفــت آســمــان بــلــنـدبــه فـهـرسـت هـفـت اخـتــر ارجــمـنـد
بـــه آگــاهــی مــرد یــزدان شـــنــاسبــه تــرســائی عـقـل صـاحــب قـیـاس
بــه هـر شـمـع کـز دانـش افـروخـتـنـدبـه هـر کـیـسـه کـز فـیض بـر دوخـتـنـد
بـه فـرقـی کـه دولـت بـراو تـافـتـسـتبـــه پــائی کــه راه رضــا یــافــتــســت
بـــه پـــرهــیــز گــاران پـــاکـــیــزه رایبــه بــاریـک بــیـنـان مـشـکـل گـشـای
بــه خــوشــبــوئی خــاک افــتــادگــانبـــه خـــوش خـــوئی طـــبـــع آزادگــان
بــه آزرم ســلــطــان درویـش دوســتبه درویش قانع که سلطان خود اوست
بــه ســرســبـــزی صــبـــح آراســتــهبــه مــقــبـــولــی نــزل نــاخــواســتــه
بــه شــب زنــده داران بــیـگــاه خــیــزبــه خــاکــی غــریـبــان خــونــابــه ریـز
بـــه شـــب نــالــه تـــلــخ زنــدانــیــانبـــه قــنــدیــل مــحـــراب روحـــانــیــان
بـه محـتـاجـی طـفل تـشـنه بـه شـیربـــه نـــومـــیـــدی دردمـــنـــدان پـــیــر
بـــه ذل غـــریــبـــان بـــیــمــار تـــوشبــه اشـک یـتــیـمـان پــیـچــیـده گـوش
بــه عــزلـت نـشــیـنـان صــحــرای دردبــه نـاخــن کــبــودان ســرمــای ســرد
بــه نـاخــفــتــگـیـهـای غــمـخــوارگـانبـــه درمــانــدگــیــهــای بـــیــچــارگــان
بـه رنـجـی کـه خـسـبــد بـرآسـودگـیبـه عـشـقـی کـه پـاکـسـت از آلودگـی
بــه پــیــروزی عــقــل کــوتــاه دســتبــه خــرسـنـدی زهـد خـلـوت پــرسـت
بـه حـرفـی کـه در دفـتـر مـردمـیسـتبـه نقـشـی که محـمل کش آدمیسـت
بـه دردی کـه زخـمـش پـدیدار نیسـتبـه زخـمی که بـا مرهمش کـار نیسـت
بــه صــبــری کـه در نـاشــکـیـبــا بــودبــه شــرمــی کــه در روی زیــبـــا بــود
بـــه فـــریــاد فــریــاد آن یــک نــفــسکـــه نــومــیــد بـــاشـــد ز فـــریــادرس
بــه صــدقــی کــه رویـد زدیـن پــرورانبــه وحــیـی کـه آیـد بــه پــیـغــمـبــران
بــدان ره کــزو نـیـســت کـس را گـزیـربـــدان راهــبـــر کــو بــود دســتــگــیــر
بـه آن در کزین درگذشتـن بـه دوسـتمــرا و تــرا بــازگــشــتــن بــه دوســت
بــــه نـــادیـــدن روی دمـــســــاز تــــوبــــه مـــحـــرومـــی گـــوش از آواز تـــو
بــه آن آرزو کــز مــنــت بـــس مــبـــادبـدین عـاجـزی کـاین چـنین کـس مبـاد
بــه داد آفــریـنـی کــه دارنـده اوســتهمـان جـان ده و جـان بـرآرنـده اوسـت
کـه چـون این وثـیقـت رسـد سـوی تـونـــگـــیـــرد گـــره طـــاق ابــــروی تــــو
مـصــیـبــت نـداری نـپــوشــی پــلـاسبــه هـنـجــار مـنـزل شـوی ره شـنـاس
نــپــیــچــی بــه نــالــه نــگــردی ز راهکــنـی در ســرانــجــام گــیـتــی نـگــاه
اگـر مـانـدنـی شـد جـهـان بـر کـسـیبــمـان در غــم و ســوگــواری بــســی
ور ایـدونـکـه بــر کــس نـمـانـد جــهـانتــو نــیـز آشــنــا بــاش بــا هـمــرهــان
گــرت رغــبــت آیــد کــه انــده خــوریکـــنــی ســـوگــواری و مــاتـــم گـــری
از آن پــیـش کــانــده خــوری زیـنــهــاربـــرآرای مـــهـــمـــانـــیــی شـــاهـــوار
بـخـوان خـلق را جـمله مهمان خـویشمـنـادی بــرانـگــیـز بــر خــوان خــویـش
که آن کس خـورد این خورشهای پـاککــه غــایــب نــبـــاشــد ورا زیــر خــاک
اگــر زان خــورشــهـا خــورد مـیـهـمـانتـــو نــیــز انــده مــن بـــخــور در زمــان
وگـر کــس نـیـارد نـظــر ســوی خــوردتـــو نـــیـــز انـــده غـــایـــبـــان درنـــورد
غـم مـن مـخــور کـان مـن در گـذشـتبــه کـار غـم خــویـش کـن بــازگـشــت
چـنـان دان کـه پـایـم دوچـنـدین درنـگنـه هـم پـای عـمـرم درآیـد بـه سـنـگ؟
چـو بــسـیـاری عـمـر مـا انـدکـیـسـتاگـر ده بـود سـال و گـر صـد یـکـیـسـت
چــرا تــرســم از رفـتــن هـشــت بــاغکـه در بــا کــلـیـدســت و ره بــا چــراغ
چــرا ســر نــیــارم ســوی آن ســریــرکــه جــاویــد بــاشــم بــر او جــایـگــیـر
چــرا خــوش نــرانـم بــدان صــیـدگــاهکـه بــی دود ابــرســت و بــی گـرد راه
چـو بـر مـن نـمـانـد این سـرای فـریـبزمــن بـــاد وامــانــدگــان را شــکــیــب
چـو شبـدیز من جـست از این تـند رودزمـــن بــــاد بــــر دوســــتــــداران درود
رهــانــیــد مــا را فــلــک زیـن حــصــارکـه بــادا هـمـه کـس چـو مـا رسـتـگـار
چـو نـامـه بـسـر بـرد و عـنوان نبـشـتفـرسـتـاد و خـود رفـت سـوی بـهشـت
بــه صـد مـحـنـت آورد شـب را بــه روزهــمـــه روز نـــالـــیــد بـــا درد و ســـوز
دیگر شـب که شـب تـخـت بـر پـیل زدزمـیـن چــون فــلـک جــامـه در نـیـل زد
چــو خــورشـیـد گـردنـده بــر گـرد رویدر آن شـــب ز نــاخـــن بـــرآورد مـــوی
ســتــاره فـروریـخــت نـاخــن ز چــنـگهــوا شــد پــر از نــاخــن ســیـم رنــگ
ز دیــده فـــرو بـــســـتـــن روی شـــاهبـــه نــاخـــن خـــراشـــیــده روی مـــاه
پـلـاسـی ز گـیسـوی شـب سـاخـتـندزمــیــن را بـــه گــردن درانــداخــتـــنــد
ز کــام ذنــب زهــری انــگــیــخــتـــنــدمـــه چـــرخ را در گـــلـــو ریــخـــتـــنـــد
دگـرگـونـه شـد شـاه از آیـیـن خـویـشکــاجــل دیـد بــالــای بــالـیـن خــویـش
بـــیــفــشــرد خــون رگــش زیــر پـــیز جـــوشــیــدن خـــون بـــر آورد خــوی
ســـیــاهــی ز دیــده بـــدزدیــد خـــالســــپــــیـــده دمــــش را درآمــــد زوال
بــه جــان آمـد و جــانـش از کـار شــددم جـــان ســـپـــردن پــــدیـــدار شـــد
بـخـنـدید و در خـنده چـون شـمـع مـردبـدان کـس که جـان داد جـان را سـپـرد
ز شــمــع دمــنــده چــنــان رفــت نـورکــز او مــانــد بــیـنـنـده را چــشــم دور
شـتــابــنـده مـرغ آن چـنـان بــر پــریـدکــه تــا آشــیـان هـیـچ مـرغــش نـدیـد
نــدیــدم کـــســـی را زکـــار آگـــهــانکـــه آگـــه شـــد از کـــارهــای نــهــان
دریـن کـار اگـر چــاره کـس شـنـاخــتچـــرا چـــاره کــار خــود را نــســاخـــت
سکندر چـو بـربـست ازین خـانه رخـتزدنـدش بـه بــالـای ایـن خـیـمـه تـخـت
چـه نـیـکـی کـه انـدر جــهـان او نـکـردجــهــانــش بـــیــازرد و نــیــکــو نــکــرد
سـرانـجــام چـون در پــس پــرده رفـتز بـــیـــداد گـــیـــتـــی دل آزرده رفـــت
اگــر چــه ز ره تــافــتــن تــفــتــه بــودرهــی رفــت کــان راه نــارفــتـــه بـــود
ره انـــجـــام را هــر کـــجـــا ســـاز داداز آن ره بـــه گــیــتــی خــبـــر بـــاز داد
چــرا چــون بـــه کــوچ عــدم راه رفــتخــبــرهــای آن راه بــا کــس نــگــفــت
مـگـر هـر کــه درگـیـرد ایـن راه پــیـشفــرامــش کــنـد راه گــفــتــار خــویـش
اگـر گـفـتــنـی بــودی ایـن قـصــه بــازنــهــفــتــه نــمــانــدی دریــن پــرده راز
بــهـار ســکـنـدر چــو از بــاد ســخــتبــه خــاک اوفــتــاد از کــیـانـی درخــت
زدنــــد از کـــــمــــرهــــای زرکـــــار اویـــکــــی مــــهــــد زریـــن ســــزاوار او
پـــــرنــــد درونــــش ز کــــافــــور پــــربـــه دیـــبـــای بـــیـــرون بـــرآمـــوده در
از انــدودن مــشـــک و مــاورد و عـــودبــه جــودی شــده مـوج طــوفـان جــود
رقـیبـی که عـطـرش کفـن سـای کـردبـــه تـــابـــوت زریــن درش جــای کــرد
چـو تـن مرد و اندام چـون سـیم سـودکفن عطـر و تـابـوت سـیمین چـه سـود
ز تـــابـــوت فــرمــوده بـــد شــهــریــارکــه یـک دســت او را کــنـنــد آشــکــار
در آن دسـت خــاکـی تــهـی ریـخـتــهمــنــادی ز هــر ســو بــرانــگــیــخــتــه
کـه فــرمـانـده هـفــت کـشــور زمـیـنهـمـین یک تـن آمـد ز شـاهـان هـمـین
ز هـر گــنــج دنـیـا کــه دربــار بــســتبــجــز خـاک چــیـزی نـدارد بــه دسـت
شــمـا نـیـز چــون از جــهـان بــگـذریـدازیـن خــاکــدان تــیـره خــاکــی بــریــد
ســوی مـصـر بــردنـدش از شــهـر زورکــه بــود آن دیــار از بـــد انــدیــش دور
بــه اسـکـنـدریـش وطـن ســاخــتــنـدز تــخـتــش بــه تــخـتـه در انـداخـتــنـد
ز داغ جــهـان هـیـچ کـس جــان نـبــردکـس ایـن رقـعـه بــا او بـه پـایـان نـبــرد
بــــرابــــر در ایـــوان آن تـــخـــتـــگـــاهنــهــادنــد زیــرزمــیــن تـــخـــت شـــاه
نـدارد جــهـان دوســتــی بــا کـســینــیــابـــی درو مــهــربـــانــی بـــســی
بـه خـاکـش سـپـردنـد و گـشـتـنـد بـازدر دخــــمـــه کـــردنـــد بــــر وی فـــراز
جـهـان را بـدینـگـونـه شـد رسـم و راهبــــه آرد بـــــگــــاه و نــــدارد نــــگــــاه
بــه پــایـان رســانـدنـد چــنـدیـن هـزارنـیـامـد بــه پــایـان هـنـوز ایـن شــمــار
نه زین رشـتـه سـر مـی تـوان تـافـتـننـه ســر رشـتــه را مـی تــوان یـافـتــن
تـجـسس گری شرط این کوی نیسـتدرین پـرده جـز خـامـشـی روی نیسـت
بــبـیـن در جـهـان گـر جـهـان دیـده ایکـــز و چـــنــد کــس را زیــان دیــده ای
جـهانـی کـه بـا این چـنین خـواریسـتنـه در خـورد چـنـدین سـتـمـگـاریـسـت
چـه بــیـنـی دریـن طـارم سـرمـه گـونکــه مــی آیـد از مـیـل او ســیـل خــون
چـو خـورشـیـد شـد آتـشـیـن مـیـل اودر انــداز ســـنــگــی بـــه قــنــدیــل او
درین مـیـل مـنـگـر کـه زرین وشـسـتکـه آن زر نـه از ســرخــی آتــشـســت
ســـر ســـازگـــاری نــدارد ســـپـــهــرکـمـر بـسـتـه بــر کـیـن مـا مـاه و مـهـر
مـشـو جــفـت ایـن جــادوی زرق سـازکـه پــنـهـان کـشــســت آشــکـارا نـواز
بــرون لــاف مــرهــم پــرســتــی زنــددرون زخـــمـــهــای دو دســـتـــی زنــد
ز شغل جـهان درکش ایدوسـت دستکه ماهی بـدین جـوشـن از تـیغ رسـت
چــو طــوفــان انـصــاف خــواهـی بــودنـتــرســد ز غــرق آنـکــه مــاهـی بــود
جـهان چـون دکان بـریشـم کشیسـتازو نــیـمــی آبــی دگــر آتــشــیـســت
دهـد حــلــقــه ای را ازیـنـســو بــهـیوزان ســو کــنـد حــلـقــه ای را تــهـی
بــه گـیـتـی پــژوهـی چـه پــائیـم دیـرکـه دودیـســت بــالـا و گـردیـسـت زیـر
بـــدان مــانــد احــوال ایــن دود و گــردکـه هسـت آسـمـان بـا زمـین در نـبـرد
اگــر آســمــان بــا زمـیـن ســاخــتــیز مـــا هــر زمـــانــش نــپـــرداخـــتـــی
نــظــامــی گــره بـــرزن ایــن بـــنــد رامــتــرس و مــتــرســان تــنـی چــنـد را
بــه مـهـمـانـی بــزم ســلـطـان شـدننـشــایـد بــره بــر پــشــیـمــان شــدن
چـو سـلـطـان صـلـا دردهد گـوش کـنمـــی تـــلـــخ بـــر یــاد او نـــوش کـــن
سـکندر کـزان جـام چـون گل شـکفـتسـتـد جـام و بــر یـاد او خـورد و خـفـت
کـسـی را کـه آن می خـورد نوش بـادبــجــز یــاد ســلــطــان فــرامــوش بــاد

گروه کتاب پایگاه خبری شاعر


منبع : درج
آخرین اخبار شعر و ادبیات