ســکــنـدر کــه گــنــجــیـنـه راز بــوددر گـــنـــج حـــکـــمـــت بـــدو بــــاز بـــودز حـکـمت بـسـی گـوهر شـب فـروزکـــزو مــانــده پـــیــداســـت …
| ســکــنـدر کــه گــنــجــیـنـه راز بــود | در گـــنـــج حـــکـــمـــت بـــدو بــــاز بـــود |
| ز حـکـمت بـسـی گـوهر شـب فـروز | کـــزو مــانــده پـــیــداســـت بـــر روی روز |
| بـــیــا گــوش را قـــایــد هــوش کــن | وز آن گـــــوهــــر آویــــزه گـــــوش کـــــن |
| چـو داری دل و هـوش حـکـمـت گـرو | بــکـش پــنـبــه از گـوش حــکـمـت شـنـو |
| ارسـطـو کـش اسـتـاد تـعـلـیـم بــود | بــدو نــقــد خــود کــرده تــســلــیـم بــود |
| بـدو گفـت روزی که ای خـرده جـوی | بـــه دانــش ز اقـــران خـــود بـــرده گــوی |
| چـو مـلـک جــهـانـت مـسـلـم شـود | در آن پـــایــه پـــای تـــو مــحــکــم شــود |
| چـه بـاشـد بـه پـیش تـو مـقـدار مـن | چـــه رونـــق پــــذیـــرد ز تــــو کـــار مـــن |
| بــگـفـتــا کـه بــاشـد تــو را بــرتــری | بـــر مـــن بـــه مـــقـــدار فـــرمـــانــبـــری |
| بــه طـاعـت تـو را تـا قـدم پــیـشـتـر | بـــود قــدر تــو پـــیــش مــن بـــیــشــتــر |
| ارسـطو چـو از وی شـنید این جـواب | بــه مــعــیـار حــکــمــت نـمـودش صــواب |
| بـگـفـتـا شـد اکـنـون یقـینـم درسـت | کـه این جـامه بـر قـامت تـوسـت چـسـت |
| بــه تــاج کـیـانـی شـوی سـربــلـنـد | ز تــخــت جــم و مــلــک او بــهــره مــنــد |
| هـمـی بـود دایم بـه فـرهـنـگ و رای | بــه تــعـظـیـم اســتــاد کـوشــش نـمـای |
| کـسـی گـفـت چـونی چـنین رنجـبـر | بـــه تــعــظــیــم اســتــاد بــیــش از پــدر |
| بــگـفــتــا زد ایـن نـقــش آب و گـلـم | وز آن تـــربـــیــت یـــافـــت جـــان و دلـــم |
| ازیـن شــد تــن مــن پــذیـرای جــان | وز آن آمـــــــــدم زنـــــــــده جــــــــــاودان |
| ازیــن یــافــتـــم یــک دو روزه وجــود | وز آن یـک شــدم بــحــر افــضــال و جــود |
| ازیـن بــهـر گـفــتــن زبــان ور شــدم | وز آن در ســـخـــن کـــان گــوهــر شـــدم |
| ز شـهوت شـد این یک زمان کـامیاب | پــی تــخــم مـن ریـخــت یـک قــطــره آب |
| ز فـکـرت شـد آن سـالها سـحـر کـار | کـه در عــلـم و حــکــمـت شــدم نـامـدار |
| ازیــن پـــا گــشـــادم ز قــیــد عـــدم | وز آن رو نـــهـــادم بــــه مــــلــــک قــــدم |
| یکـی روز بـر تـخـت شـاهـی بـسـی | بــه ســر بــرد و بــیـگـانـه نـامـد کـســی |
| بـــگــفـــتـــا کـــه امــروز را کـــز درم | نـیـامــد کــس از عــمــر خــود نـشــمــرم |
| در آن روز شه را چـه آسـایش است | که از وی نه بخشش نه بخشایش است |
| نـریـزد بــه دامـان خــواهـنـده سـیـم | نــشـــویــد ز جـــان پـــنــاهــنــده بـــیــم |
| عـــنــایــت نــبـــیــنــد نــکــوکــار ازو | ســــیـــاســــت نــــبــــیـــنـــد دل آزار ازو |
| چـه خوش گفت روزی که قول حکیم | بــــود آیـــنـــه پــــیـــش مــــرد کــــریـــم |
| کـه بــیـنـد در او ســیـرت و خــوی را | بــــدانــــســــان کــــه در آیـــنــــه روی را |
| خــــرد را اثــــر در دل عــــاقــــلــــان | فــزون بـــاشــد از تـــیــغ بـــر جــاهــلــان |
| بــمــانــد مــدام آن اثــر در ضــمــیــر | شــود ایـن بــه یـکــچــنــد درمــان پــذیــر |
| کـمان اجـل گر خـدنگ افـکـن اسـت | مـــــیــــازار کآزار آن بـــــر تـــــن اســـــت |
| چـو سـالـم زید مـرغ شـیرین نـفـس | چـه غـم گر شـکسـتـی رسـد بـر قـفـس |
| چـو مـجــرم شـود از گـنـه عـذرخـواه | گـــنـــه دان تــــغـــافـــل ز عـــذر گـــنـــاه |
| بــتــرس از عــقـاب شــدیـدالـعـقـاب | مــکــن در عــقــوبـــتــگــرایــی شــتـــاب |
| تــوان زنــدگــان را فــکــنــدن ز پــای | ولــی کــشــتــه هـرگــز نـخــیـزد ز جــای |
| فراوان همی بـخش و کم می شمار | ز مـــنــت نــهــادن هــمــی کـــن کـــنــار |
| همی گیر کـم لیک می بـین بـسـی | کــزیــن شــکــر پــیـونــد گــردد کــســی |
| چـو دارا بـه آن رای و فرهنگ خویش | شــد آزرده تـــیــغ ســرهــنــگ خــویــش |
| ازان زخــم در خــاک و خـون اوفـتــاد | ز مــلـــک ســـلـــامـــت بـــرون اوفـــتـــاد |
| پـس پـرده پـوش یکـی طـرفـه دخـت | ز پـــاکــیــزگــی مــیــوه ســایــه پـــخــت |
| وصــیـت چــنـیـن کـرد کــان در پــاک | ز فـــر ســــکـــنـــدر شـــود تــــابــــنـــاک |
| نـگـردد جــز او هـیـچ کـس جـفـت او | گــــشــــایـــنــــده درج نــــاســــفــــت او |
| سـکـنـدر چـو کـرد آن وصـیـت قـبـول | ولـــی از قــــبــــول وصــــیـــت مـــلــــول |
| بدو گفت کس کین ملالت ز چیست | ازو بــهـتــرت در جـهـان جــفـت کـیـسـت |
| بــگـفـتــا ازان بــاشــد انـدیـشــه ام | کــه بــر پــا زنــد عــشــق او تــیـشــه ام |
| ز سـودای عـشـقش در افتـم ز پـای | شـــود بـــر ســـرم شـــاه فـــرمــانــروای |
| نــیــارم ز کــس کــردن آن را نــهــان | بــــگـــویـــنـــد فــــرزانـــگــــان جــــهـــان |
| ســکــنــدر ز دارا جــهـان را گــرفــت | ولـــی دخـــتــــرش از وی آن را گـــرفـــت |
| زبــون ســاز مـردان صـاحــب نـگـیـن | زبــون شــد زنـی را نـه عــقـل و نـه دیـن |
گروه کتاب پایگاه خبری شاعر
منبع : درج
منبع : درج











