ای چــنــبـــر گــردنــده بـــدیــن گــوی مــدورچــون سـرو سـهـی قـد مـرا کـرد چـو چــنـبــروز مـوی و رخـم تـیـرگـی و نـور بــرون تـاخـتتـــا زنـــده …
| ای چــنــبـــر گــردنــده بـــدیــن گــوی مــدور | چــون سـرو سـهـی قـد مـرا کـرد چـو چــنـبــر |
| وز مـوی و رخـم تـیـرگـی و نـور بــرون تـاخـت | تـــا زنـــده شـــب تـــیـــره پـــس روز مـــنـــور |
| هر وعـده و هر قول که کرد این فـلک و گفـت | آن وعــــده خــــلـــاف آمـــد و آن قـــول مـــزور |
| مـن قـول جــهـان را بــه ره چــشـم شـنـودم | نـشــگـفــت کـه بــســیـار بــود قـول مـبــصــر |
| قــولـی بــه قــلـم گـویـد گـویـا بــه کــتــابــت | قـولـی بــه زفــان گـویـد مـشــروح و مـفـســر |
| مـر قــول زبــان را بــه ره گــوش تــو بــشــنـو | مــر قــول قــلــم را ز ره چــشــم تــو بـــنــگــر |
| گــر قــول مــزور ســخــنــی بــاشــد کــان را | گــویـنــده دگــرگــونـه کــنــد ســاعــت دیـگــر |
| پـس هـر دو، شـب و روز، دو گـفـتـار دروغـنـد | کــایـن دهـر هـمـی گـویـد هـمـوار و مـســتــر |
| وز حــق جــز از حــق نــزاده اســت و نــزایــد | وین قـاعـده زی عـقـل درسـت اسـت و مـقـرر |
| پـس هـرچـه هـمـی زیـر شـب و روز بــزایـنـد | فــرزنــد دروغـــنــد و مــزور هــمــه یــکــســـر |
| زیـن اسـت تــراکـیـب نـبــات و حــیـوان پــاک | بـی حـاصـل همـچـون پـدر خـویش و چـو مـادر |
| تـرکـیب تـو سـفـلـی و کـثـیف اسـت ولـیکـن | صــورت گـر عــلـوی و لـطــیـف اســت بــدو در |
| صــورت گــر جــوهـر هـم جــوهـر بــود ایـراک | صــورت نــپـــذیــرد ز عــرض هــرگــز جـــوهــر |
| یـک جـوهـر تـرکـیـب دهـنـده اسـت و مـصـور | یـک جــوهـر تــرکــیـب پــذیـر اســت و مـصــور |
| زنـده نـشـد ایـن سـفـلـی الـا کـه بـه صـورت | پـس صورت جـان اسـت در این جـسم محـضر |
| ور عـاریـتــی بــود بــر ایـن ســفـلـی صــورت | ذاتـــی بـــود آن گــوهــر عـــالــی را پـــیــکـــر |
| وان گـوهـر کــو زنـده بــه ذات اســت نـمـیـرد | پــس جــان تــو هــرگــز نــمــرد، جــان بـــرادر |
| ور جـسـم تـو از نفـس بـدن صـنعـت مـحـکـم | مــانـنـده قــصــری شــده پــرنـور و مــعــنــبــر |
| بـی بـهره چرا مانده است این جان تو زین تن | بــی دانـش و تــمـیـیـز هـمـانـنـد یـکـی خــر؟ |
| دانی که چو فر تـن تـو صورت جـسمی است | جــز صــورت عــلــمـی نـبــود جــان تــو را فــر |
| بـــنــگــر کــه خــداونــد ز بــهــر تــو چــه آورد | از نــعــمــت بـــی مــر در ایــن حــصــن مــدور |
| وانـگـاه در ایـن حـصـن تـو را حـجـر گـکـی داد | آراســتــه و ســاخــتــه بـــه انــدازه و در خــور |
| بــگـشـاده در ایـن حـجـره تـورا پـنـج در خـوب | بـنشـسـتـه تـو چـون شـاه درو بـر سـر مـنظـر |
| هـر گـه کـه تـو را بـاید در حـجـر گـک خـویش | یک نعمت از این حـصـن درون خـوان ز یکی در |
| فـرمـان بـر و بـنده اسـت تـو را حـجـر گـک تـو | خواهی سوی بحرش برو خواهی به سوی بر |
| این پـنج در حجره، سه تـن راست، دو جان را | تــــا هـــردو گــــهـــر داد بــــیـــابــــنـــد ز داور |
| چـندان که سـوی تـن تـو سه در بـاز گشادی | بـگـشـای سـوی جـانت دو در منظـر و مـخـبـر |
| بــشـنـو سـخـن ایـزد بــنـگـر سـوی خــطـش | امــروز کــه در حــجــره مــقــیـمـی و مــجــاور |
| بـنگر که کجـا می روی، ای رفتـه چـهل سال | زیـن کـوی بـدان دشـت وزیـن جـوی بـدان جـر |
| عـمـر تــو نـبــیـنـی کـه یـکـی راه دراز اسـت | دنـیـات بـدیـن سـر بـر و عـقـبـیـت بـدان سـر؟ |
| آنـی تــو کـه یـک مـیـل هـمـی رفــت نـیـاری | بـی تـوشـه و بـی رهـبـری از شـهـر بـه کـردر |
| کوتـوشـه و کورهبـرت، ای رفـتـه چـهل سـال | چـون آب سـوی جـوی ز بـالـا سـوی محـشـر؟ |
| بـنـگـر کـه همـی بـری راهی کـه درو نیسـت | آســایـش را روی نــه در خــواب و نـه در خــور |
| بـنگر که همی سخت شتـابـی سوی جـائی | کــان یــابــی آنــجــای کــه بــرگــیـری از ایــدر |
| هــر چــیـز کــه بــایـدت در ایـن راه بــیــابــی | هـر چــنـد روان اســت درو لــشــکــر بــی مـر |
| زنــهــار کــه طـــرار در ایــن راه فــراخ اســـت | چـون دنبـه بـه گفـتـار و، بـه کـردار چـو نشـتـر |
| پـــرهــیــز کــه صــیــادی نــاگــاه نــگــیــردت | کــو دام نــهــد مــحــبـــر بــر مــلــوح و دفــتــر |
| ایـن گــویـد «بــر راه مــنــم از پــس مــن رو» | وان گـویـد «طـبــاخ مـنـم تــوشـه ز مـن خــر» |
| شـایـد کـه بــگـریـنـد بــر آن دیـن کـه بــدو در | فـــرنـــد نـــبـــی را بــــکـــشـــد از قـــبـــل زر |
| شـاید کـه بـگـرینـد بـر آن دین کـه فـقـیهانش | آنـــنـــد کـــه دارنـــد کـــتـــاب حـــیـــل از بـــر |
| گـر فـقـه بـود حـیلت و، محـتـال فـقـیه اسـت | جــالــوت ســزد حــاکــم و هــاروت پــیــمــبــر |
| ور یـار رســول اســت کـشـنـده ی پــســر او | پــس هـیـچ مـرو را نـه عــدو بــود و نـه کـافــر |
| بـنـدیـش از ایـن امـت بــدبــخـت کـه یـکـسـر | گـشـتـنـد همـه کـور ز شـومـی ی گـنه و، کـر |
| جــز کـر نـشـود پــیـش سـخـن گـوی غـنـوده | جــز کـور کــنـد پــیـش خــر و، شــیـر مـوخــر؟ |
| بـودند همـه گـنگ و عـلـی گـنـج سـخـن بـود | بــودنـد هـمـه چــون خــر و او بــود غــضــنـفـر |
| آن کـس که مرو را بـه یکی جـاهل بـفـروخـت | بــخــریـد و نــدانـســت مــغــیـلــان زصــنـوبــر |
| دیــوانــه بـــود آنـــکـــه کـــلـــه دارد در پـــای | وز بـیـهـشـی خـویـش نـهـد مـوزه بـه سـر بـر |
| بــودنـد هـمـه مـوزه و نـعــلـیـن، عــلـی بــود | بــر تــارک ســادات جــهـان یـکـســره افـســر |
| مـیمـون شـجـری بـود پـر از شـاخ شـجـاعـت | بـیخـش بـه زمـین شـاخـش بـر گـنـبـد اخـضـر |
| بـرگش همه خـیرات و ثـمارش همه حـکـمت | زان بـرگ هـمـی بـوی و از آن یـار هـمـی خـور |
| او بــود درخـتــی کـه هـمـی بــیـعـت کـردنـد | زیــرش گــه پــیــغــمــبـــر بـــا خــالــق اکــبــر |
| و امـروز ازو شـاخـی پــربــار بــه جـای اسـت | بــا حــکـمـت لـقـمـانـی و بــا مـلـکـت قـیـصــر |
| بــل فــخــر کــنــد قــیــصــر اگــر چــاکــر او را | فــرمــان بـــر و دربـــان بــود و چــاکــر چــاکــر |
| زیــر قــلــم حـــجـــت او حـــکــمــت ادریــس | خـــاک قـــدم اســـتــــر او تــــاج ســـکـــنـــدر |
| در حـضرت از آن خـوی خـوش و طلعت پـر نور | افـــلـــاک مـــنـــور شـــد و آفـــاق مـــعـــطـــر |
| از لـــشـــکـــر زنـــگـــیــس رخ روز مـــقـــیـــر | وز لــشــکــر رومــیـش شــب تــیـره مــقــمــر |
| مـیـراث رســیـده اســت بــدو عــالـم و مـردم | از جــد شــریــف و پـــدرش احــمــد و حــیــدر |
| شـمـشـیـر و سـخـن مـعـجـز اوینـد جـهـان را | ویـن بــود مـر اسـلـامـش را مـعـجــز و مـفـخـر |
| بــنـده ی ســخــن اویـنـد احــرار خــود امــروز | فــرداش بــبــنــد آیــنــد اوبــاش بــه خــنــجــر |
| او را طـلب و بـر ره او رو که نشـسـتـه اسـت | جــد و پــدرش بــر ســر حــوض و لــب کــوثــر |
| وز حـجــت او جــوی بــه رفـق، ای مـتــحـیـر، | داروی دل گـــمـــره و افـــســــون مـــحــــیـــر |
| وز مـن بـشـنو نیک کـه مـن همـچـو تـو بـودم | انـدر ره دیـن عــاجــز و بــی تــوشــه و رهـبــر |
| بــســیـار گـشــادنـد بــه پــیـشــم در دعـوی | دعــوی هـا چــون کـوه و مـعــانـیـش کـم از ذر |
| بـی بـرهـان دعـوی بـه سـوی مـرد خـردمـنـد | مــانـنـده مــرغــی اســت کــه او را نـبــود پــر |
| بــا بــانـگ یـکـی بـاشـد بـی مـعـنـی گـفـتـار | بـی بــوی یـکـی بــاشـد خـاکـسـتـر و عـنـبــر |
| تــقـلـیـد نـپــذرفـتــم و بــر «اخــبــرنـا» هـیـچ | نگـشـاد دلـم گـوش و نه دسـتـم سـر مـحـبـر |
| رفـتــم بــه در آنـکـه بــدیـل اســت جــهـان را | از احــمــد و از حــیــدر و شــبــیــر و ز شــبــر |
| آن کـس کـه زمـینـی بـجـز از درگـه عـالـیـش | امـروز بــه جــمـع حــکـمـا نـیـســت مـشـجــر |
| قـبـلـه ی عـلـمـا یـکـسـر مـسـتـنـصـر بـالـلـه | فــخــر بـــشــر و حـــاصــل ایــن چـــرخ مــدور |
| وز جــهـل بــنـالـیـدم در مـجــلــس عــلـمـش | عــدلــش بــرهـانـیـدم از ایـن دیـو ســتــمـگــر |
| بـگـشـاد مـرا بــسـتـه و بــر هـرچـه بـگـفـتـم | بــنـمـود یـکــی حــجــت مـعــروف و مـشــهـر |
| وانــگـــاه مــرا بـــنــمــود ایــن خـــط الــهــی | مـسـطـور بـر این جـوهر و مـجـموع و مـکـسـر |
| تــا راه بــدیـد ایـن دل گــمـراه و بــه جــودش | بــر گـنـبــد کـیـوان شــد از ایـن چــاه مـقــعــر |
| بـــنــمـــود مـــرا راه عـــلـــوم قـــدمـــا پـــاک | وانــگــاه از آن بـــرتـــر بـــنــمــودم و بـــهــتـــر |
| بــر خــاطــرم امــروز هـمــی گــشــت نـیـارد | گــر فـــکــرت ســـقـــراط بـــود پـــر کــبـــوتـــر |
| اقـــوال مــرا گــر نــبـــود بـــاورت، ایــن قـــول | انـدر کــتــبــم یـک یـک بــنـگـر تــو و بــشــمـر |
| تــا هــیــچ کــســی دیـدی کــایــات قــران را | جــز مــن بــه خــط ایــزد بــنــمــود مــســطــر |
| در نفـس من این عـلـم عـطـائی اسـت الهی | معـروف چـو روز اسـت، نه مـجـهول و نه منکـر |
| آزاد شــــد از بـــــنــــدگــــی آز مــــرا جــــان | آزاد شـــو از آز و بــــزی شــــاد و تــــوانـــگـــر |
| بندیش که مردم همه بنده به چه روی است | تـــا مــولـــا بـــشـــنــاســـی و آزاد و مـــدبـــر |
| دین گـیر کـه از بـی دینی بـنده شـده سـتـند | پــیـش تــو زاطــراف جــهـان اســود و احــمــر |
| گــر دیـن حــقــیـقــت بــپــذیــری شــوی آزاد | زان پــس نـبــوی نـیـز سـیـه روی و بــداخـتــر |
| مـولـای خـداونـد جـهـان بـاشـی و چـون مـن | زان پــس نـشـوی نـیـز بــدیـن در نـه بــدان در |
| ورنی سـپـس دیو همـی گـرد و همـی بـاش | بــنـده ی مـی و طـنـبــور و نـدیـم لـب سـاغـر |
گروه کتاب پایگاه خبری شاعر
منبع : درج
منبع : درج
