نـبــیـنـی بــر درخـت ایـن جـهـان بــارمـگــر هـشــیـار مــرد، ای مــرد هـشــیـاردرخــت ایــن جـــهــان را ســوی دانــاخــردمــنــد اســت بــار و بــی…
| نـبــیـنـی بــر درخـت ایـن جـهـان بــار | مـگــر هـشــیـار مــرد، ای مــرد هـشــیـار |
| درخــت ایــن جـــهــان را ســوی دانــا | خــردمــنــد اســت بــار و بــی خــرد خــار |
| نـهـان انــدر بــدان نـیـکــان چــنــانـنـد | کــه خـــرمــا در مــیــان خـــار بـــســـیــار |
| مـــرا گــــوئی «اگــــر دانـــا و حــــری | بـه یمگان چـون نشینی خـوار و بـی یار؟» |
| بــه زنـهـار خــدایـم مـن بــه یـمـگــان | نــکـــو بـــنــگـــر، گــرفـــتـــارم مــپـــنــدار |
| نگـوید کـس کـه سـیم و گوهر و لعـل | بــه ســنــگ انــدر گــرفــتــارنــد یـا خــوار |
| اگـر خـوار اسـت و بـی مـقـدار یمگـان | مـرا ایـنـجــا بــســی عـز اســت و مـقـدار |
| اگـرچـه مـار خـوار و نـاسـتـوده اسـت | عــزیــز اســـت و ســـتـــوده مــهــره مــار |
| نشـد بـی قـدر و قـیمـت سـوی مردم | ز بـــی قــدری صـــدف لــولــی شـــهــوار |
| گل خـوشبـوی پـاکیزه اسـت اگر چـند | نـرویـد جــز کــه در ســرگــیـن و شــد یـار |
| تــوی بــار درخــت ایـن جــهــان، نــیـز | درخـــتـــی راســتـــی بـــارت ز گــفــتـــار |
| تـو خواهی بـار شیرین بـاش بـی خار | بـه فـعـل اکـنـون و، خـواهی خـار بـی بـار |
| اگــــر بــــار خــــرد داری، وگــــر نـــی | ســـپـــیــداری ســپـــیــداری ســپـــیــدار |
| نـمــانــد جــز درخــتــی را خــردمــنـد | کــه بــارش گــوهـر اســت و بــرگ دیـنــار |
| بـه از دینـار و گـوهـر عـلـم و حـکـمـت | کـرا دل روشــن اســت و چــشــم بــیـدار |
| درخــتـــت گــر ز حــکــمــت بـــار دارد | بــه گـفــتــار آی و بــار خــویـش مـی بــار |
| اگـر شـیـریـن و پـر مـغـز اسـت بــارت | تــو را خــوب اســت چــون گـفــتــار کـردار |
| وگـــر گـــفـــتــــار بــــی کـــردار داری | چــــو زر انــــدود دیـــنــــاری بــــه دیــــدار |
| بــه پــیـکـان ســخــن بــر پــیـش دانـا | زبـــانــت تــیــر بــس، لــبــهــات ســوفــار |
| سـخـن را جــای بــایـد جـسـت، ازیـرا | بــه مــیـدان در، رود خــوش اســپ رهـوار |
| سـخـن پــیـش سـخـن دان گـو، ازیـرا | ســرت بــایـد نـخــســت، آنـگـاه دســتــار |
| جــز انـدر حــرب گـاه ســخــت، پــیـدا | نــــیــــایــــد هــــرگـــــز از فـــــرار کـــــرار |
| ســخــن بــشـنـاس و آنـگـه گـو ازیـرا | کــه بــی نــقــطــه نــگــردد خــط پــرگــار |
| ســخــن را تــا نــداری پـــاک از زنــگ | ز دلـــهـــا کـــی زدایـــد زنـــگ و زنـــگـــار |
| چـرا خـامـش نـبـاشـی چـون نـدانی؟ | بــرهـنــه چــون کــنـی عــورت بــه بــازار؟ |
| چه تـازی خر بـه پـیش تـازی اسپـان؟ | گــرفــتـــاری بـــه جــهــل انــدر گــرفــتــار |
| چـه بــودت گـر نـه دیـوت راه گـم کـرد | کــه بــا مــوزه درون رفــتــی بــه گــلــزار؟ |
| پـزشکی چون کنی کس را؟ که هرگز | نــیــابـــد راحـــت از بـــیــمـــار، بـــیــمـــار |
| مــرنــجــان جــان مــا را گــر تـــوانــی | بـــدیــن گـــفـــتـــار نــاهــمــوار، هــمــوار |
| ز جـهـل خـویـش چـون عـارت نـیـایـد؟ | چـــرا داری هــمــی زامــوخـــتـــن عـــار؟ |
| اگــر نــاری ســـر انــدر زیــر طــاعــت | بــه مـحــشـر جــانـت بــیـرون نـاری از نـار |
| بـرنـجـان تـن بـه طـاعـت ها کـه فـردا | بـــه رنــج تـــن شـــود جـــانــت بـــی آزار |
| مـخـور زنـهـار بــر کـس گـر نـخـواهـی | کــه خــواهــی و نــیـابــی هــیـچ زنــهــار |
| ســبــک بــاری کـنـی دعـوی و آنـگـاه | گـنـاهـان کــرده بــر پــشــتــت بــه انـبــار |
| چـو کـفـتـاری کـه بـنـدنـدش بــعـمـدا | همی گوید که «اینجاست نیست کفتـار» |
| گــر آســانــی هــمــی بــایـدت فــردا | مـــگـــیــر از بـــهـــر دنـــیــا کـــار دشـــوار |
| کـه دنیا را نـه تـیمـار اسـت و نه مـهر | ز بــهــر تــن مــبــاش از وی بــه تــیــمــار |
| نهنگی بد خوی است این زو حذر کن | که بس پر خشم و بی رحم است و ناهار |
| جــهـان را نـو بــه نـو چــنـد آزمــائی؟ | همان اسـت او که دیده سـتـیش صـد بـار |
| بـه دین زن دسـت تـا ایمـن شـوی زو | کــه دیـن دوزد دهـانـش را بــه مـســمــار |
| چـو تـو سـالـار دیـن و عـلـم گـشـتـی | شــود دنــیــا رهــی پـــیــش تـــو نــاچــار |
| بـه کـار خـویـش خـود نـیکـو نـگـه کـن | اگـــر مــی داد خـــواهــی، داد پـــیــش آر |
| مـکــن گـر راســتــی ورزیـد خــواهـی | چـو هدهد سـر بـه پـیش شـه نگون سـار |
| حــــــذر دار از عــــــقـــــاب آز ازیـــــرا | کــه پــر زهــر آب دارد چــنــگ و مــنــقــار |
| اگر بـا سگ نخواهی جـست پـرخاش | طـمـع بــگـســل زخــون و گـوشـت مـردار |
| وگر نی رنج خـویش از خویشتـن بـین | چـو رویـت ریش گـشـت و دسـتـت افـگـار |
| زحـجـت پـنـد بـشـنـو کـاگـه اسـت او | ز رســــم چـــــرخ دوار ســــتـــــمــــگــــار |
| نـکــرد از جــمـلـگـی اهـل خــراســان | کــســی زو بــیــشــتــر بــا دهــر پــیـکــار |
| بــه دیـن رسـت آخـر از چـنـگـال دنـیـا | بــــه تـــقـــدیـــر خـــدای فـــرد و قـــهـــار |
| گــر از دنــیــا بـــرنــجــی راه او گــیــر | کـه زین بـهـتـر نـه راه اسـت و نـه هنـجـار |
گروه کتاب پایگاه خبری شاعر
منبع : درج
منبع : درج
