خانه / کتابخانه دیجیتال / کتاب های شاعران / ابوالقاسم فردوسی / شماره ٣

شماره ٣

چــو زال سـپــهـبــد ز پــهـلـو بــرفـتدمـادم سـپــه روی بــنـهـاد و تــفـتبــه طـوس و بــه گـودرز فـرمـود شـاهکـشـیدن سـپـه سـر نـهـادن بـه راهچـو شب…

چــو زال سـپــهـبــد ز پــهـلـو بــرفـت	دمـادم سـپــه روی بــنـهـاد و تــفـت
بــه طـوس و بــه گـودرز فـرمـود شـاه	کـشـیدن سـپـه سـر نـهـادن بـه راه
چـو شب روز شد شـاه و جـنگ آوران	نــهــادنــد ســـر ســوی مــازنــدران
بــه مــیـلــاد بــســپــرد ایـران زمـیـن	کــلــیــد در گــنــج و تــاج و نــگــیـن
بــدو گـفــت گــر دشــمـن آیـد پــدیـد	تــرا تــیـغ کــیـنـه بــبــایـد کــشــیـد
ز هـر بــد بــه زال و بــه رسـتـم پـنـاه	کـه پـشـت سـپـاهـنـد و زیبـای گـاه
دگــر روز بـــرخـــاســـت آوای کــوس	سـپـه را همـی راند گـودرز و طـوس
هـمـی رفــت کـاووس لـشــکـر فـروز	بــه زدگـاه بــر پــیـش کـوه اسـپــروز
بــه جـایـی کـه پـنـهـان شـود آفـتـاب	بـدان جـایـگـه سـاخـت آرام و خـواب
کــجـــا جـــای دیــوان دژخــیــم بـــود	بــدان جــایــگــه پــیـل را بــیـم بــود
بــگـسـتـرد زربــفـت بــر مـیـش سـار	هـوا پــر ز بــوی از مـی خــوشـگـوار
هـمــه پــهـلــوانــان فــرخــنــده پــی	نـشـسـتـنـد بـر تـخـت کـاووس کـی
همه شـب می و مـجـلـس آراسـتـند	بـه شـبـگـیر کـز خـواب بـرخـاسـتـند
پـــراگــنــده نــزدیــک شـــاه آمــدنــد	کــمـر بــســتــه و بــا کــلـاه آمـدنـد
بــفــرمــود پــس گــیـو را شــهــریــار	دوبـــاره ز لــشــکــر گــزیــدن هــزار
کــســی کــاو گــرایـد بــه گــرز گـران	گـــشـــایــنــده شـــهــر مــازنــدران
هـر آنـکـس کـه بـینـی ز پـیر و جـوان	تــنـی کـن کـه بــا او نـبــاشــد روان
وزو هـــرچ آبـــاد بـــیــنـــی بـــســـوز	شب آور بـه جایی که بـاشی به روز
چــنـیـن تــا بــه دیـوان رســد آگـهـی	جـهـان کـن سـراسـر ز دیـوان تـهـی
کـمـر بـسـت و رفـت از بـر شـاه گـیـو	ز لـشــکــر گـزیـن کــرد گــردان نـیـو
بـــشـــد تـــا در شـــهــر مـــازنــدران	بــبــاریـد شــمــشــیـر و گــرز گــران
زن و کـــودک و مـــرد بـــا دســـتـــوار	نــیــافــت از ســر تــیــغ او زیـنــهــار
همی کرد غارت همی سوخت شهر	بـــپــالــود بـــر جــای تــریــاک زهــر
یکـی چـون بـهشـت بـرین شـهـر دید	پــر از خــرمــی بــر درش بــهــر دیـد
بــه هــر بــرزنــی بــر فــزون از هــزار	پــرســتــار بــا طـوق و بــا گـوشــوار
پــرسـتـنـده زیـن بــیـشـتـر بــا کـلـاه	بــه چـهـره بــه کـردار تــابــنـده مـاه
بــه هـر جــای گـنـجــی پــراگـنـده زر	بــه یـک جــای دیـنـار ســرخ و گـهـر
بــی انــدازه گــرد انــدرش چــارپــای	بهشتیست گفتی همیدون به جای
بـــه کـــاووس بـــردنــد از او آگــهــی	ازان خــرمــی جـــای و آن فــرهــی
هـمـی گـفـت خـرم زیـاد آنـک گـفـت	که مازندران را بـهشـتـیسـت جـفت
همه شـهر گویی مگـر بـتـکـده سـت	ز دیـبـای چـین بـر گـل آذین زدسـت
بــتــان بــهـشــتــنـد گـویـی درســت	بـه گلنارشـان روی رضوان بـشسـت
چـو یـک هـفـتـه بـگـذشـت ایـرانـیـان	ز غــارت گـشــادنـد یـکــســر مـیـان
خــبــر شــد ســوی شــاه مـازنـدران	دلش گشت پـر درد و سـر شد گران
ز دیوان بـه پـیش اندرون سـنجـه بـود	که جان و تنش زان سخن رنجه بـود
بـــدو گــفــت رو نــزد دیــو ســپـــیــد	چـنان رو کـه بـر چـرخ گـردنده شـید
بــگــویــش کــه آمــد بــه مــازنــدران	بــغــارت از ایـران ســپــاهــی گــران
جـهـانـجـوی کـاووس شـان پـیـش رو	یـکـی لـشـگـری جــنـگ ســازان نـو
کــنـون گـر نـبــاشــی تــو فــریـادرس	نــبــیـنـی بــمــازنــدران زنـده کــس
چـو بـشـنـید پـیغـام سـنـجـه نـهفـت	بــر دیــو پــیــغــام شــه بــازگــفــت
چـنـیـن پــاسـخـش داد دیـو سـپــیـد	کــه از روزگــاران مــشـــو نــاامــیــد
بــیـایـم کــنـون بــا ســپــاهـی گـران	بـــــبـــــرم پـــــی او ز مــــازنــــدران
شـب آمـد یـکـی ابـر شـد بــا سـپـاه	جـهان کـرد چـون روی زنـگـی سـیاه
چـو دریـای قـارسـت گـفـتــی جـهـان	هـمـه روشـنـایـیـش گـشـتـه نـهـان
یکـی خـیمـه زد بـر سـر او دود و قـیر	سیه شد جـهان چـشمها خیره خیر
چـو بـگـذشـت شـب روز نـزدیک شـد	جـهـانـجـوی را چـشـم تــاریـک شـد
ز لشـکر دو بـهره شـده تـیره چـشـم	ســر نــامــداران ازو پـــر ز خـــشــم
از ایـشــان فــراوان تــبــه کــرد نــیــز	نــبــود از بــدبــخــت مــانـنـده چــیـز
چـو تـاریک شـد چـشم کاووس شـاه	بـــد آمــد ز کـــردار او بـــر ســـپـــاه
هـمـه گـنـج تــاراج و لـشـکـر اســیـر	جـوان دولـت و بـخـت بـرگـشـت پـیر
هـمــه داســتــان یـاد بــایـد گــرفــت	که خـیره نماید شـگفـت از شـگفـت
سـپـهبـد چـنین گـفـت چـون دید رنج	کـه دســتــور بــیـدار بــهـتــر ز گـنـج
بـه سختی چو یک هفتـه اندر کشید	بــه دیــده ز ایـرانــیــان کــس نــدیـد
بــهــشــتــم بــغــریــد دیـو ســپــیــد	کـه ای شـاه بـی بـر بـه کـردار بـیـد
هــمــی بـــرتــری را بـــیــاراســتــی	چـــراگــاه مــازنــدران خــواســتـــی
همی نیروی خویش چون پـیل مست	بـدیـدی و کـس را نـدادی تـو دسـت
چـو بـا تـاج و بـا تـخـت نـشـکـیفـتـی	خــرد را بــدیـن گـونـه بــفـریـفــتــی
کــنـون آنــچ انـدر خــور کــار تــســت	دلـت یـافـت آن آرزوهـا کـه جــسـت
ازان نـــره دیـــوان خــــنـــجــــرگـــذار	گــزیـن کــرد جــنـگــی ده و دوهـزار
بـــر ایــرانــیــان بـــر نــگــهــدار کـــرد	ســر سـرکـشـان پــر ز تــیـمـار کـرد
سـران را هـمـه بــنـدهـا سـاخــتــنـد	چـو از بـنـد و بــسـتـن بــپـرداخـتـنـد
خـورش دادشـان اندکی جـان سـپـوز	بـــدان تـــا گـــذارنـــد روزی بـــه روز
ازان پــس هـمـه گـنـج شــاه جــهـان	چـــه از تـــاج یــاقــوت و گــرز گــران
ســپــرد آنــچ دیـد از کــران تــا کــران	بــــه ارژنـــگ ســـالـــار مـــازنـــدران
بـــر شــاه رو گــفــت و او را بـــگــوی	کـه ز آهرمـن اکـنـون بـهانـه مـجـوی
هــمــه پـــهــلــوانــان ایــران و شــاه	نـه خـورشـید بـینـنـد روشـن نه مـاه
بـه کـشـتـن نـکـردم بــرو بــر نـهـیـب	بــدان تــا بــدانــد فــراز و نــشــیــب
بـه زاری و سـخـتـی بـرآیدش هـوش	کـسـی نـیز نـنـهـد بـرین کـار گـوش
چــو ارژنـگ بــشــنـیـد گــفــتــار اوی	ســوی شــاه مــازنــدران کــرد روی
هـمـی رفـت بـا لـشـکـر و خـواسـتـه	اســـیـــران و اســـپـــان آراســـتـــه
سپـرد او بـه شاه و سبـک بـازگشت	بــدان بــرز کـوه آمـد از پـهـن دشـت