بــیـا سـاقـی آن راح ریـحــان سـرشـتبـه مـن ده کـه بـر یـادم آمـد بـهـشـتمـگـر ز آن مـی آبــاد کـشــتــی شــوموگـر غـرقـه گـردم بــهـشــتــی شــوم***خ…
| بــیـا سـاقـی آن راح ریـحــان سـرشـت | بـه مـن ده کـه بـر یـادم آمـد بـهـشـت |
| مـگـر ز آن مـی آبــاد کـشــتــی شــوم | وگـر غـرقـه گـردم بــهـشــتــی شــوم |
| *** | |
| خـــوشـــا روزگــارا کــه دارد کـــســـی | کـه بــازار حــرصـش نـبــاشـد بــسـی |
| بــه قــدر بـــســنــدش یــســاری بـــود | کـــنـــد کـــاری ار مـــرد کـــاری بــــود |
| جـهـان مـی گـذارد بـه خـوشـخـوارگـی | بـــــه انــــدازه دارد تــــک بـــــارگــــی |
| نـه بــذلــی کــه طــوفــان بــرآرد ز مـال | نه صرفی که سـخـتـی درآرد بـه حـال |
| همه سـخـتـی از بـسـتـگـی لازمسـت | چـو در بـشکنی خـانه پـر هیزم اسـت |
| چــنـان زی کــزان زیـســتــن ســالـیـان | تــو را ســود و کـس را نـبــاشــد زیـان |
| *** | |
| گـــــزارنـــــده درج دهــــقـــــان نـــــورد | گــزارنــدگـــان را چـــنــیــن یــاد کـــرد |
| کـه چـون شـاه یونـان مـلـک فـیلـقـوس | بـرآراسـت مـلـک جـهـان چـون عـروس |
| بــه فــرزانـه فــرزنـد شــد ســر بــلــنـد | کـــه فـــرخ بـــود گـــوهــر ارجـــمــنــد |
| چــو فــرزنـد خــود را خــردمــنـد یـافــت | شـد ایمن که شـایسـتـه فـرزند یافـت |
| نــدارد پـــدر هــیــچ بـــایــســـتـــه تـــر | ز فـرزنـد شـایـســتــه شـایـسـتــه تــر |
| نـشــانــدش بــه دانـش در آمــوخــتــن | کـه گـوهـر شـود سـنـگ از افـروخـتــن |
| نــقــومــاجــس آنـکــو خــردمــنــد بــود | ارســـطـــوی دانـــاش فـــرزنـــد بــــود |
| بــــه آمــــوزگــــاری بــــرو رنــــج بــــرد | بــیـامـوخـتــش آنـچــه نـتــوان شـمـرد |
| ادبــهــای شــاهـی هــنــرهــای نــغــز | کــه نــیـروی دل بــاشــد و نــور مــغــز |
| ز هــر دانــشــی کــو بـــود در قــیــاس | وزو گـردد انـدیـشـه مـعـنـی شــنـاس |
| بـــــرآراســــت آن گــــوهــــر پـــــاک را | چـــو انـــجـــم کـــه آرایــد افـــلـــاک را |
| خــبــر دادش از هـر چــه در پــرده بــود | کـسـی کـم چـنـان طـفـل پـرورده بـود |
| هــمــه ســالــه شــهــزاده تــیـزهـوش | بــه جــز عـلـم را ره نـدادی بــه گـوش |
| بــه بــاریـک بــیـنـی چـو بــشـتــافـتـی | ســخــن هــای بـــاریــک دریــافــتـــی |
| ارســطـو کـه هـم درس شـهـزاده بــود | بــه خـدمـتــگـری دل بــه دو داده بــود |
| هــر آنــچ از پـــدر مــایــه انــدوخــتـــی | گـــزارش کـــنــان دروی آمـــوخـــتـــی |
| چــو اســتــاد دانــا بــه فــرهـنـگ ورای | مــلــک زاده را دیــد بـــر گـــنــج پـــای |
| بــه تــعــلــیـم او بــیــشــتــر بــرد رنــج | کـه خـوش دل کـند مـرد را پـاس گـنـج |
| چــو مـنـشـور اقـبــال او خـوانـد پــیـش | درو بــســت عــنـوان فــرزنـد خــویـش |
| بــه روزی کــه طــالــع پــذیــرنــده بــود | نـگــیـن ســخــن مــهـر گــیـرنـده بــود |
| بـــه شــهــزاده بـــســـپـــرد فــرزنــد را | بـــه پــیــمــان در افــزود ســوگــنــد را |
| کـه چـون سـر بــراری بــه چـرخ بــلـنـد | ز مـکـتـب بـه مـیدان جـهانـی سـمـنـد |
| ســـر دشـــمـــنــان بـــر زمـــیــن آوری | جـــهـــان زیــر مـــهــر نـــگـــیــن آوری |
| هــمــایـون کــنــی تــخــت را زیــر تــاج | فـرســتــنـدت از هـفـت کـشـور خــراج |
| بـــر آفـــاق کـــشـــور خـــدائی کــنــی | جــهـان در جــهـان پــادشــائی کــنـی |
| بــه یــاد آری ایـن درس و تــعــلــیــم را | پــرســتــش نــســازی زر و ســیــم را |
| نـــظــــر بــــر نـــداری ز فـــرزنـــد مـــن | بـــه جـــای آوری حــق پـــیــونــد مــن |
| بــه دسـتـوری او شـوی شـغـل سـنـج | کـه دســتــور دانـا بــه از تــیـغ و گـنـج |
| تـــو را دولــت او را هــنــر یــاور اســـت | هـنـرمـنـد بــا دولـتــی در خــور اسـت |
| هـنـر هـر کــجــا یـافــت قــدری تــمــام | بــــه دولــــت خــــدائی بــــرآورد نـــام |
| هـمـان دولـتــی کـارجــمـنـدی گـرفــت | ز رای بـــلــنــدان بـــلــنــدی گــرفـــت |
| چـو خـواهی کـه بـر مه رسـانی سـریر | ازیــن نــردبـــان بـــاشـــدت نــاگـــزیــر |
| مــلــک زاده بـــا او بـــهــم داد دســـت | بـه پـذرفـتـگـاری بــر آن عـهـد بــسـت |
| که شاهی چو بر من کند شغل راست | وزیــر او بــود بــر مــن ایــزد گــواســت |
| نــتـــابـــم ســـر از رأی و پـــیــمـــان او | نــبـــنــدم کــمــر جــز بـــه فــرمــان او |
| ســرانــجــام کــاقــبـــال یــاری نــمــود | بــرآن عــهـد شــاه اســتــواری نـمــود |
| چـو اسـتــاد دانـسـت کـان طـفـل خـرد | بــخــواهـد ز گـردنـکــشــان گـوی بــرد |
| از آن هندسـی حـرف شـکـلی کـشـید | کـه مـغـلـوب و غـالـب درو شـد پــدیـد |
| بـــدو داد کــیــن حـــرف را وقـــت کـــار | بـه نـام خـود و خـصـم خـود بــرشـمـار |
| اگــر غـــالــب از دایــره نــام تـــوســـت | شـمـار ظـفـر در سـرانـجــام تــوســت |
| وگــر ز آنــکــه نــاغــالــبــی در قــیـاس | ز غـالـب تــر از خـویـشـتــن در هـراس |
| شـه آن حــرف بــســتــد ز دانـای پــیـر | شـــد آن داوری پـــیــش او دلــپـــذیــر |
| چـو هـر وقـت کـان حـرف بــنـگـاشـتـی | ز پـــیــروزی خـــود خـــبـــر داشــتـــی |
| بـر اینگـونه مـی زیسـت بـارای و هوش | ز هـر دانـش آورده دیـگـی بــه جــوش |
| هـم او هـمـتـی زیـرک انـدیـش داشـت | هـم انـدیـشـه زیـرکـان بــیـش داشـت |
| بـــه فـــرمــان کـــار آگــهــان کــار کــرد | بـــدیــن آگــهــی بـــخــت را یــار کــرد |
| هــنــر پـــیــشــه فــرزنــد اســـتـــاد او | کـــه هـــم درس او بـــود و هــم زاد او |
| عــجــب مــهــربـــان بــود بــر مــرزبــان | دل مـــرزبـــان هــم بـــدو مـــهــربـــان |
| نــکـــردی یــکـــی مـــرغ بـــر بـــابـــزن | کــارســـطــو نــبـــودی بـــر آن رای زن |
| نــجـــســـتـــی ز تـــدبـــیــر او دوریــی | بــهـر کـار ازو خــواســت دســتــوریـی |
| چــو پــرگـار چــرخ از بــر کـوه و دشــت | بــریـن دایـره مــدتــی چــنـد گــشــت |
| مـلـک فـیـلـقـوس از جـهـان رخـت بــرد | جـهـان را بــه شـاهـنـشـه نـو سـپــرد |
| جــهـان چــیـســت بــگـذر ز نـیـرنـگ او | رهــائی بـــه چـــنــگ آور از چــنــگ او |
| درخـتـی اسـت شـش پـهلـو و چـاربـیخ | تــنـی چـنـد را بــسـتـه بــر چـار مـیـخ |
| یــکــایــک ورقــهــای مــا زیــن درخـــت | بــه زیـر اوفـتــد چـون وزد بــاد سـخـت |
| مــقــیـمـی نـبــیـنـی دریـن بــاغ کــس | تــمـاشــا کـنـد هـر یـکـی یـک نـفــس |
| در او هــر دمــی نــوبـــری مــی رســد | یـکــی مــی رود دیـگــری مــی رســد |
| جــهـان کـام و نـاکـام خـواهـی سـپــرد | به خود کامگی پی چه خواهی فشرد |
| درین چـارسـو هـیچ هـنـگـامـه نـیسـت | کـه کـیسـه بـر مرد خـودکـامه نیسـت |
| بـــه دام جــهــان هــســتـــی از وام او | بـــــــده وام او رســــــتــــــی از دام او |
| شــبــی نــعــلــبــنــدی و پــالــانـگــری | حـق خـویـشـتـن خـواسـتـنـد از خـری |
| خــر از پــای رنـجــیـده و پــشـت ریـش | بـیفـکـنـدشـان نعـل و پـالـان بـه پـیش |
| چــــو از وام داری خــــر آزاد گـــشــــت | بـر آسـود و از خـویشـتـن شـاد گشت |
| تـو نـیـز ای بــه خـاکـی شـده گـردنـاک | بــده وام و بــیـرون چـه از گـرد و خـاک |
گروه کتاب پایگاه خبری شاعر
منبع : درج
منبع : درج
