خانه / کتابخانه دیجیتال / کتاب های شاعران / عبدالرحمن جامی / خردنامه اسکندری، جامی / داستان اسکندر که خود را بر خاک تواضع انداخت و از خاک تواضع سر بر اوج ترفع افراخت

داستان اسکندر که خود را بر خاک تواضع انداخت و از خاک تواضع سر بر اوج ترفع افراخت

چـنـیـن گـفـت دانـشـور روم و روسکه چـون رخت بـست از جـهان فیلقوسسـکـنـدر بــرآمـد بــه تــخـت بــلـنـدصــلــایــی بــه بــالــغ دلــان درفــکــنــدکـه…

چـنـیـن گـفـت دانـشـور روم و روس	که چـون رخت بـست از جـهان فیلقوس
سـکـنـدر بــرآمـد بــه تــخـت بــلـنـد	صــلــایــی بــه بــالــغ دلــان درفــکــنــد
کـه ای واقـفـان از مـعــاد و مـعــاش	کـه هـسـتـیم بـا یـکـدگـر خـواجـه تـاش
سـفـر کـرد ازیـن مـلـک شـاه شـمـا	بــه هـر نـیـک و بــد نـیـکــخــواه شــمـا
نـبــاشـد شـمـا را ز شــاهـی گـزیـر	کــه بــاشــد بــه فــرمــان او دار و گــیـر
نـــدارم ز کـــس پــــایـــه بــــرتـــری	کــــه بــــاشــــد مـــرا وایـــه ســــروری
ز خــیـل شــمـا مـن یـکــی دیـگــرم	خـــیــال ســـری نـــبـــود انـــدر ســـرم
مـرا بــا شـمـا نـیـسـت رای خـلـاف	ازیــن تـــیــرگـــی دارم آیــیــنــه صـــاف
پـسـند شـمـاها پـسـند مـن اسـت	گــزنــد شــمــا هـم گــزنـد مــن اســت
بــه پــاتــان اگـر زخــم خــاری فـتــد	مـــرا در جـــگـــر خـــار خـــاری فـــتــــد
بــجــویـیـد از بــهـر خــود مــهـتــری	کــرم پـــروری مــعــدلــت گــســـتـــری
بـود او چـو چـوپـان شـمـا چـون رمه	بــه روز و بــه شــب مــهــربــان هــمــه
اگــر روز بــاشــد شــبــانــی کــنــد	وگــر شــب رســد پــاســبــانـی کــنــد
بـــود از خــداونــد خــود تــرســگــار	بـــه احــســان و افــضــالــش امــیــدوار
کـف دوسـتــان را چـو بــارنـده مـیـغ	صــف دشــمــنــان را چــو بــرنـده تــیـغ
کـنـد پـسـت از همـت عـرش سـای	ســــر شــــهــــوت و آز را زیــــر پـــــای
دهــد آب از چـــشــمــه بـــخـــردی	بـدان را کـنـد شـسـت و شـوی از بـدی
بــود بــا رعــایـا هـمـه چــرب و نـرم	نــگــهــدار ایـشــان ز هـر ســرد و گــرم
ز شـــرش نــکــوکـــار ایــمــن بـــود	ز خــیــرش بــد انــدیـش ســاکــن بــود
سکندر چو شد زین حکایت خموش	ز جـــان خــمــوشــان بـــرآمــد خــروش
کـه شـاهـا سـر و سـرور مـا تـویـی	ز شــاهــان مــه و مــهــتــر مــا تــویـی
نـدیـده چـو تـو هـیـچ جـا هـیـچ گـاه	پـسـنـدیـده تـر هـیـچ کـس هـیـچ شـاه
وز آن پس بـه بـیعت گشادند دست	بـه سر تـاج بـر تـخـت شاهی نشسـت
زبـان را بـه تـحـسـین مـردم گـشـاد	کــه نـقــد حــیـات از شــمـا گــم مـبــاد
چـو مهرم بـه گـردون سـرافـراخـتـید	چــو ســایـه بــه خــاکـم نـیـنـداخــتــیـد
ز اقــبــال ســکــه بــه نــامــم زدیـد	دم از خـــطـــبــــه احـــتـــرامـــم زدیـــد
امــیــدم چـــنــانــســت از کــردگــار	کـزان گـونـه کـز شـاهـیـم سـاخـت کـار
ز الـهـام عــدلــم کــنـد بــهـره مـنـد	نـیـفـتـد بــه جـز عـدل هـیـچـم پـسـنـد
نــتــابـــم پــی وایــه خــویــشــتــن	چـــو دونـــان ســـر از وایـــه مـــرد و زن
رهـانـم ز غــم هـر غــم انــدیـش را	کـــنـــم مـــرهــمـــی هــر دل ریــش را
چــو شـاه از رعـیـت بــود کـامـخـواه	گـدا بــاشــد انـدر حــقـیـقــت نـه شــاه
ز دانـنـدگـان داسـتـانـیسـت راسـت	که خواهنده هر کس که باشد گداست
نـرســتــه دل از نـنـگ حــاجــتــوری	چـــه حـــاصــل از اورنــگ اســکــنــدری
سـکـنـدر زیـان خـود و سـود خــلـق	هـمـی خـواسـت از بـهـر بـهـبـود خـلـق
ازیـن سـود هـرگـز زیـانـی نـداشـت	ز دســت زیـان داســتــانــی نــداشــت
گـر او شـاه بـود این گـدایان کـه انـد	ور او روشــن ایـن تــیـره رایـان کــه انــد
بــر او خـتـم شـد شـیـوه خـسـروی	نـدیـد ایـن کـهـن شــیـوه از کــس نـوی