خانه / کتابخانه دیجیتال / کتاب های شاعران / سعدی شیرازی / گلستان سعدی / حکایت (٣)

حکایت (٣)

ملکزاده ای را شنیدم که کوتاه بود و حقیر و دیگر برادرانش بلند و خوبروی، باری پدر بکراهیت و استحقار در او نظر کردی پسر به فراست و استبصار بجای آورد و گف…

ملکزاده ای را شنیدم که کوتاه بود و حقیر و دیگر برادرانش بلند و خوبروی، باری پدر بکراهیت و استحقار در او نظر کردی پسر به فراست و استبصار بجای آورد و گفت: ای پدر کوتاه خردمند به از نادان بلند، نه هر چه بقامت مهتر بقیمت بهتر الشاة نظیفة و الفیل جیفة
اقـــــل جـــــبـــــال الـــــارض طـــــور و انـــــه	لــاعـــظـــم عـــنــدالــلــه قـــدر او مــنــزلــا
آن شـــــنــــیــــدی کـــــه لــــاغـــــری دانــــا	گــــفــــت روزی بــــابــــلــــهـــی فــــربــــه
اســـــب تـــــازی اگــــر ضــــعــــیــــف بـــــود	هــمـــچـــنـــان از طـــویــلـــه ای خـــر بـــه
پدر بخندید و ارکان دولت بپسندیدند و برادران بجان برنجیدند
تـــا مـــرد ســـخـــن نـــگـــفـــتـــه بــــاشـــد	عـــیــب و هــنـــرش نــهــفـــتـــه بـــاشـــد
هـر بــیـشـه گـمـان مـبــر کـه خــالـی اسـت	بـــاشــد کــه پـــلــنــگ خــفــتـــه بـــاشــد
شنیدم که ملک را در آن نزدیکی دشمنی صعب روی نمود، چون لشکر از هر دو جانب روی در هم آوردند اول کسیکه اسب در میدان جهانید آن پسر بود و گفت:
آن نه من باشم که روز جنگ بینی پشت من	آن منم کاندر میان خاک و خون بینی سری
کـانکـه جـنگ آرد بـخـون خـویش بـازی میکـند	روز میدان، وآنکـه بـگـریزد بـخـون لـشـکـری
این بگفت و بر سپاه دشمن زد و تنی چند از مردان کاری بینداخت، چون پیش پدر بازآمد زمین خدمت ببوسید و گفت
ای کــه شـــخـــص مــنــت حـــقــیــر نــمــود	تــــا درشــــتــــی هـــنــــر نــــپــــنــــداری
اســــب لــــاغــــر مــــیــــان بـــــکــــار آیــــد	روز مــــــیــــــدان نــــــه گـــــــاوپـــــــرواری
آورده اند که سپاه دشمن بیقیاس بود و اینان اندک، جماعتی آهنگ گریز کردند پسر نعره ای بزد و گفت: ای مردان بکوشید یا جامه زنان بپوشید؛
سوارانرا بگفتن او تهور زیادت گشت و بیکبار حمله آوردند، شنیدم که هم در آن روز بر دشمن ظفر یافتند ملک سر و چشمش ببوسید و در کنار گرفت و هر روزش نظر بیش کرد تا ولیعهد خویش کرد، برادران حسد بردند و زهر در طعامش کردند؛
خواهرش از غرفه بدید و دریچه برهم زد، پسر دریافت و دست از طعام بازکشید و گفت: محالست که هنرمندان بمیرند و بیهنران جای ایشان بگیرند
کــــس نــــیـــایـــد بــــزیـــر ســــایـــه بــــوم	ور هــمـــای از جـــهـــان شـــود مـــعـــدوم
پدر را از اینحال آگاهی دادند برادرانش را بخواند و گوشمالی بواجب داد، پس هر یک را از اطراف بلاد حصه ای معین کرد تا فتنه بنشست و نزاع برخاست که ده درویش در گلیمی بخسبند و دو پادشاه در اقلیمی نگنجند
نـــیـــم نـــانـــی گـــر خــــورد مـــرد خــــدای	بـــذل درویــشـــان کـــنــد نــیــمـــی دگـــر
مــلـــک اقـــلـــیــمــی بـــگـــیــرد پـــادشـــاه	هــمــچـــنــان دربـــنــد اقـــلــیــمــی دگـــر