ســر فــیــلــســوفــان یـونــان گــروهجـــواهــر چـــنــیــن آرد از کــان کــوهکـه چـون یکـره آن شـاه گـیتـی نـوردز گـــردش بـــه گــردون بـــرآورد گ…
| ســر فــیــلــســوفــان یـونــان گــروه | جـــواهــر چـــنــیــن آرد از کــان کــوه |
| کـه چـون یکـره آن شـاه گـیتـی نـورد | ز گـــردش بـــه گــردون بـــرآورد گــرد |
| بـــه یــونــان زمــیــن آمـــد از راه دور | وطــن گــاه پــیــشــیــنــه را داد نــور |
| زرامــــش ســــوی دانـــش آورد رای | پــژوهـش گــری کــرد بــا رهـنــمــای |
| دمـاغ فـلـک را بــه انـدیـشـه سـفـت | در بــســتــگـیـهـا گـشــاد از نـهـفــت |
| سـخـن را نشان جـسـت بـر رهبـری | ز یـــونـــانـــی و پــــهـــلــــوی و دری |
| از آن پـــارســی دفــتـــر خـــســروان | کـــه بـــر یـــاد بـــودش چـــو آب روان |
| ز دیـگــر زبــانــهــای هـر مــرز و بــوم | چـه از جـنس یونان چـه از جـنس روم |
| بــفــرمـود تــا فــیـلــســوفــان هـمـه | کـنـنـد آن چــه دانـش بــود تــرجــمـه |
| زهــر در بـــدانــش دری درکــشــیــد | وز آن جــمــلــه دریــائی آمــد پــدیــد |
| صـدف چـون زهر گـوهری گـشـت پـر | پـــــدیـــــد آمـــــد از روم دریـــــای در |
| نخـستـین طرازی که بـست از قیاس | کتـابـیست کان هست گیتی شناس |
| دگـــر دفـــتــــر رمـــز روحــــانـــیـــان | کـــزو زنـــده مـــانــنـــد یــونـــانــیــان |
| همـان سـفـر اسـکـنـدری کـاهل روم | بـــدو نــرم کــردنــد آهــن چـــو مــوم |
| خــبــر یـافــتــنـد از ره کــیـن و مــهـر | کـه در هفـت گـنـبـد چـه دارد سـپـهر |
| کـنـون زان صـدفـهـای گـوهر فـشـان | بـرون ز انـطـیـاخـس نـبـیـنـی نـشـان |
| چــنـیـن چــنـد نـوبــاوه عــقـل و رای | پــدیـد آمـد از شــاه کـشـور گـشــای |
| بــــدان کـــاردانـــی و کـــارآگـــهـــی | چـو بـنشست بـر تـخـت شاهنشهی |
| اشـارت چــنـان شـد ز تــخـت بــلـنـد | کــه دانـاســت نـزدیـک مــا ارجــمـنـد |
| نـجـویـد کـسـی بــر کـسـی بــرتـری | مــگـــر کـــز طـــریــق هــنــر پـــروری |
| زهــر پـــایــگــاهــی کـــه والــا بـــود | هــنــرمـــنـــد را پـــایــه بـــالـــا بـــود |
| قـرار آنـچـنـان شـد کـه نـزدیـک شـاه | بـــدانـــش بـــود مـــرد را پـــایـــگـــاه |
| چـو دولـت بـه دانـش روان کـرد مـهد | مـهـان سـوی دانـش نـمـودنـد جــهـد |
| هـمـه رخ بــه دانـش بــرافـروخـتــنـد | ز فـــرزانــگــان دانــش آمــوخـــتـــنــد |
| ز فـرهـنـگ آن شـاه دانـش پــســنـد | شــد آواز یـونــان بــه دانــش بــلــنــد |
| کـنـون کـان نـواحـی ورق در نـوشـت | زمان گـشـت و زو نام دانش نگـشـت |
| سـر نوبـتـی گر چـه بـر چـرخ بـسـت | بـه طـاعـتـگـهش بـود دایم نشـسـت |
| نــهـانــخــانــه ای داشــتــی از ادیـم | بــرو هـیـچ بــنــدی نــه از زرو ســیـم |
| یـکـی خـرگـه از شـوشـه سـرخ بـیـد | در آن خـرگـه افـشـانده خـاک سـپـید |
| دلش چـون شـدی سـیر ازین دامگاه | در آن خـــــرگــــه آوردی آرامــــگـــــاه |
| نــهــادی کـــلـــاه کـــیــانــی ز ســـر | بـه خـدمتـگری چـسـت بـستـی کمر |
| زدی روی بــــر روی آن خـــاک پـــاک | بـــــرآوردی از دل دمـــــی دردنـــــاک |
| ز رفــتــه ســپــاســی بــرآراســتــی | بــه آیـنــده هـم یـاریـی خــواســتــی |
| هـر آن فـتـح کـاقـبــالـش آورد پـیـش | ز فـضـل خــدا دیـد نـزجــهـد خــویـش |
| دعـا کـردنـش بـیـن چـه در پـرده بـود | هـمـانـا کـه شـاهـی دعـا کـرده بــود |
| دعـــــا کـــــایــــد از راه آلــــودگــــی | نــیــارد مــگـــر مــغـــز پـــالـــودگـــی |
| چـو صـافـی بـود مـرد مـقـصـود خـواه | دعـــا زود یــابـــد بـــه مــقــصـــود راه |
| سـکـنـدر کـه آن پـادشـاهـی گـرفـت | جـهـان را بـدیـن نـیـک راهـی گـرفـت |
| نـه زان غــافـلـان بــود کـز رود و مـی | بـــدو نــیــک را بـــرنــگـــیــرنــد پـــی |
| بـه کـس بـر جـوی جـور نـگـذاشـتـی | جـهـان را بــه مـیـزان نـگـه داشـتــی |
| اگـر پــیـره زن بــود و گـر طـفـل خـرد | گـــه داد خـــواهـــی بــــدو راه بــــرد |
| بـــدیــن راســتــی بــود پــیــمــان او | کـه شـد هفـت کـشـور بـه فـرمـان او |
| بــه تــدبــیـر کــار آگـهـان دم گـشــاد | ز کــار آگــهــی کــار عــالــم گــشــاد |
| وگــر نـه یـکــی تــرک رومـی کــلــاه | بـه هنـد و بـه چـین کـی زدی بـارگـاه |
| شنیدم که هر جـا که راندی چـو کوه | نـبــودی درش خـالـی از شـش گـروه |
| ز پـــولــاد خــایــان شــمــشــیــر زن | کـمـر بــسـتــه بــودی هـزار انـجـمـن |
| ز افـسـونگران چـند جـادوی چـسـت | کز ایشان شدی بـند هاروت سسـت |
| زبـــان اورانــی کــه وقــت شـــتـــاب | کـــلــیــچـــه ربـــودنــدی از آفـــتـــاب |
| حـکـیـمـان بــاریـک بـیـن بـیـش از آن | کـه رنـجـانـم انـدیـشـه خـویـش از آن |
| ز پــیـران زاهــد بــســی نــیـک مــرد | کــه در شــب دعــائی تــوانـنــد کــرد |
| بــه پــیـغـمـبــران نـیـز بــودش پــنـاه | وزین جـمـلـه خـالـی نـبـودش سـپـاه |
| چــو کــاری گــره پــیـش بــاز آمــدی | بــه مـشــکــل گـشــادن نـیـاز آمـدی |
| ز شـش کـوکـبــه صـف بــرآراسـتــی | ز هـر کـوکـبــی یـاریـی خــواســتــی |
| بــه انـدازه جــهـد خــود هـر کـســی | در آن کــار یــاری نــمــودی بـــســـی |
| بــه چــنــدیـن رقــیـبــان یــاریـگــرش | گــشـــاده شـــدی آن گــره بـــردرش |
| بــه تــدبــیـر پــیـران بــســیـار ســال | بـــه دســتــوری اخــتـــر نــیــک فــال |
| چــو زیـن گـونـه تــدبــیـر سـاز آمـدی | دو اســبــه غـرض پــیـشــبــاز آمـدی |
| کجـا دشـمنی یافتـی سـخـت کوش | که پیچیدی از سخت کوشیش گوش |
| بـــه پـــیــغـــام اول زر انـــداخـــتـــی | بــه زر کـار خـود را چــو زر سـاخـتــی |
| اگــر دشــمــن زر بــدی دشــمـنـش | بــه آهـن شــدی کــار چــون آهـنـش |
| گــر آهـن نــبــودی بــر آن در کــلــیـد | بــه افـسـونـگـران چـاره کـردی پـدیـد |
| گـر افـسـونـگـر از چـاره سـرتــافـتـی | بـــه مــرد زبـــان دان فــرج یــافــتــی |
| چـو زخـم زبـان هـم نـبـودی بـه بـنـد | ز رای حـکـیـمـان شـدی بــهـره مـنـد |
| ز چــاره حــکـیـم ار هـراسـان شـدی | بـه زهد و دعا سخـتـی آسـان شدی |
| گـر از زاهـدان بــودی آن کــار بــیـش | بـه پـیـغـمـبــران بـردی آن کـار پـیـش |
| و گـر زین هـمـه بـیش بـودی شـمـار | بــه ایــزد پــنــاهــیــدی انــجــام کــار |
| پـــنـــاهـــنـــده بـــخـــت بـــیـــدار او | شـــدی یــار او ســـاخـــتـــی کــار او |
| ز هـر عــبــره کـانـدر شــمـار آمـدش | نــمــودار عـــبـــرت بـــه کــار آمــدش |
| ز بــزم طــرب تــاب شــغــل شــکــار | نــدیـدی بــه بــازیـچــه در هـیـچ کــار |
| یــکــی روز مــی خــوردن آغــاز کــرد | در خـــرمــی بـــر جـــهــان بـــاز کــرد |
| بــرامـش نـشـســتــنـد رامـشـگـران | کــشــیـدنـد بــزمـی کــران تــا کــران |
| ســرایــنــده ای بـــود در بـــزم شــاه | کــه شــه را درو بــیـش بــودی نـگـاه |
| وشی جـامه ای داشتـی هفت رنگ | چــو گـل تــاروپــودش بــرآورده تــنـگ |
| تــمــاشــای آن جــامــه نــغــز بـــاف | دل شـــــاه را داده بـــــر وی طــــواف |
| بــر آن جــامـه چــون گـل افـروخــتــه | ز کــربـــاس خــام آســتـــر دوخــتـــه |
| خـــداونـــد آن جـــامـــه نـــغـــز کـــار | گــران جــامـه زو تــا بــســی روزگــار |
| ز بـــس زخـــمــه دود و تـــاراج گـــرد | وشی پـوش را جـامه شد سـالخـورد |
| چــو خـنـدیـد بــر یـکـدیـگـر تــاروپــود | ســـرآیـــنـــده را آخـــر آمـــد ســـرود |
| کــهــن جـــامــه را داد ســازی دگــر | وشـــی زیــر کــرد آســـتـــر بـــرزبـــر |
| چو در چشم شاه آمد آن رنگ زشت | بــدو گـفـت کـی مـدبـر بــدسـرشـت |
| چـــرا پـــره ســـرخ گــل ریــخـــتـــی | بـــخـــار مــغــیــلــان در آویــخـــتـــی |
| حـریـرت چـرا گـشـت بــرتــن پــلـاس | چـه داری شـبـه پـیش گوهر شـناس |
| زمـیـن بـوسـه داد آن سـراینـده مـرد | بــجــان و ســرشـاه ســوگـنـد خــورد |
| که این جامه بـود آنکه بود از نخست | ز بـومـش دگـرگـونه نقـشـی نـرسـت |
| جـز آن نیسـت کـز تـو عـمل کـرده ام | درون را بـــه بــیــرون بـــدل کــرده ام |
| خـلـق بــود بــیـرون نـهـفـتــم ز شـاه | خـلـق تـر شـدم چـون درون یافـت راه |
| شـه از پـاسـخ مـرد دسـتـان سـرای | فـروماند سـرگـشـتـه لـخـتـی بـجـای |
| از آن پــس کـه خـلـقـان او تــازه کـرد | بـه خـلقـش کـرم بـیش از اندازه کـرد |
| ز گـریـه بــپـیـچـیـد و در گـریـه گـفـت | کـه پــوشــیـده بــه راز مـا در نـهـفـت |
| گــر از راز مــا بــر گــشــایـنــد بــنــد | بــگـیـرد جـهـان در جـهـان بــوی گـنـد |
| چــو از نـقــش دیـبــای رومـی طــراز | سـر عـیـبـه زیـنـسـان گـشـایـنـد بــاز |
| بــه ارمـا دریـن مـجــمـر نـقـره پــوش | چــو عــود ســیـه بــرنــداریـم جــوش |
| که خـوبـان بـه خـاکسـتـر عـود و بـید | کـنـنـد از سـر خــنـده دنـدان سـفـیـد |
گروه کتاب پایگاه خبری شاعر
منبع : درج
منبع : درج
