فرهنگی، هنری و ادبی

امروز : 28 تیر 1403

در مدح یمین الدوله سلطان محمود بن ناصر الدین سبکتگین غزنوی

بــر آمـد پــیـلــگــون ابــری ز روی نـیـلــگــون دریـاچـو رای عـاشـقان گردان چـو طـبـع بـیدلان شـیداچـو گـردان گـشـتـه سـیـلـابـی مـیـان آب آسـودهچــ…

بــر آمـد پــیـلــگــون ابــری ز روی نـیـلــگــون دریـاچـو رای عـاشـقان گردان چـو طـبـع بـیدلان شـیدا
چـو گـردان گـشـتـه سـیـلـابـی مـیـان آب آسـودهچــو گــردان گــردبـــاد تــنــدگــردی تــیــره انــدروا
بـبـارید و زهم بگسست و گردان گشت بر گردونچــو پــیـلــان پــراکــنــده مــیـان آبــگــون صــحــرا
تــو گـفـتــی گـرد زنـگـارسـت بــر آیـیـنـه چـیـنـیتـو گفتـی موی سنجـابـسـت بـر پـیروزه گون دیبـا
بــســان مـرغـزار ســبــز رنـگ انـدر شـده گـردشبـه یـک سـاعـت مـلـون کـرده روی گـنـبــد خـضـرا
تـو گفتـی آسمان دریاست از سـبـزی و بـر رویشبــه پــرواز انـدر آورده سـت نـاگـه بــچـگـان عـنـقـا
همی رفـت از بـر گردون گهی تـاری گهی روشـنو زو گـه آسـمـان پــیـدا و گـه خــورشـیـد نـاپــیـدا
بــســان چــنــدن ســوهـان زده بــر لــوح پــیـروزهبــکــردار عــبــیـر بــیـخــتــه بــر صــفــحــه مــیـنـا
چـو دودیـن آتـشـی کآبـش بـروی انـدرزنـی نـاگـهچـو چـشـم بــیـدلـی کـز دیـدن دلـبــر شـود بـیـنـا
هوای روشـن از رنگش مغـبـر گشـت و شـد تـیرهچــو جــان کــافــر کـشــتــه ز تــیـغ خــســرو والـا
یـمــیـن دولــت و دولــت بــدو آراســتــه گــیـتــیامــیـن مــلــت و مــلــت بــدو پــیـراســتــه دنــیــا
قـوام دیـن پــیـغـمـبــر مـلـک مـحــمـود دیـن پــرورملک فعل و ملک سیرت ملک سهم و ملک سیما
شـهنشـاهی که شـاهان را ز دیده خـواب بـربـایدز بـیـم نـه مـنـی گـرزش بـه جـابـلـقـا و جـابـلـسـا
دل تـرسـا هـمـی دانـد کـزو کـیشـش تـبـه گـرددلـبـاس سـوکـواران زان قـبـل پـوشـد همی تـرسـا
خـلافـش بـدسـگـالان را بـدانگـونه همی بـکـشـدکـه هنـگـام سـمـوم انـدر بـیابـان تـشـنـه را گـرمـا
دل خــارا ز بــیـم تــیـغ او خــون گـشـت پــنـداریکـه آتـش رنـگ خـون دارد چـو بــیـرون آیـد از خـارا
امــیـد خــلــق غــواصــســت و دســت را داودریـابــه کــام خــویـش بــرگـیـرد گــهـر غــواص از دریـا
گـذرگـاه سـپــاهـش را نـدارد عـالـمـی ســاحــتتــمـامـی ظـل چـتــرش را نـدارد کـشـوری پــهـنـا
گر اسـکـندر چـنو بـودی بـه ملک و لشـکـر و بـازونـگــشــتــی عــاصــی انـدر امـر او دارای بــن دارا
جـهـان را بــرتـریـن جـایـسـت زیـر پــایـه تـخـتـشچـنان چـون بـرتـرین بـرجـست مرخورشید را جـوزا
صـفـات قـصـراو بــشـنـیـد حــورایـکـره و زان پــسخـیـال قـصـر او بــیـنـد بــخــلـد انـدر هـمـی حــورا
زبــان از بـهـر آن بــایـد کـه خـوانـی مـدح او امـروزدو چـشـم از بـهـر آن بـاید کـه بـینـی روی او فـردا
چـو مدحـش خـواند نتـوانی چـه گـویا و چـه ناگویاچـو رویـش دیـد نـتـوانـی چـه بـیـنـا و چـه نـابـیـنـا
بـیابـد هر که اندیشـد ز گنجـش بـرتـرین قسـمتخـلـایق را همـه قـسـمـت شـد انـدر گـنـج اومـانـا
ز خـشـم و قـوتـش جـایی کـه اندیشـد دل بـخـردز جـود و هـمـتــش جــایـی کـه انـدیـشـد دل دانـا
نـه آتــش را بــود گــرمـی، نـه آهـن را بــود قــوتنــه دریــا را بــود رادی، نــه گــردون را بــود بـــالــا
ز خشمش تـلخ تـر چـیزی نبـاشد در جـهان هرگزز تـلخـی خـشـم او نشـگفـت اگـر الوا شـود حـلوا
دل اعـدای او سـنگسـت لیکـن سـنگ آهن کـشاز آن پــیـکــان او هــرگــز نــجــویــد جــز دل اعــدا
ایا شـاهی که از شـاهان نیامد کـس تـرا همسـرایـا مـیـری کـه از مـیران نـبـاشـد کـس تـرا هـمـتـا
به هر می خوردنی چندان به ما برزر تو در پاشیکـه از بــس رنـگ زر تـو سـلـب زریـن شـود بــرمـا
امیرا! خـسـروا! شـاها! همانا عـهد کـرده سـتـیکه گنجـی را بـرافشـانی چـو بـرکف بـرنهی صهبـا
تـو از دیدار مـادح همـچـنان شـادان شـوی شـاهاکـه هرگـز نیم از آن وامـق نـگـشـت از دیدن عـذرا
طــواف ز ایــران بــیــنــم بــگــرد قــصــر تــو دایــمهمانا قصـر تـو کعـبـه سـت و گرد قصـر تـو بـطـحـا
ز نـسـل آدم و حـوا نـمـانـد انـدر جــهـان شـاهـیکه پـیش تـو جـبـین بـر خاک ننهادست چـون مولا
هر آنـکـس کـو زبـان دارد همـیشـه آفـرین خـوانـدبــرآن کـو آفـریـن تــو بــه یـک لـفـظــی کـنـد امـلـا
ز شـاهـان هـمـه گـیـتـی ثـنـا گـفـتـن تــرا شـایـدکـه لـفـظ انـدر ثـنـای تـو هـمـه یکـسـر شـود غـرا
هـمـی تـا در شـب تـاری سـتـاره تـابــد از گـردونچــو بــر دیــبــای فــیــروزه فــشــانــده لؤلؤ لــالــا
گـهـی چـون آیـنـه چـینـی نـمـایـد مـاه دو هـفـتـهگـهـی چــو مـهـره ســیـمـیـن نـمـایـد زهـره زهـرا
عـدیل شـادکـامی بـاش و جـفـت مـلـکـت بـاقـیقــریــن کــامــگــاری بـــاشــد و یــار دولــت بــرنــا
مـیان مـجـلـس شـادی، می روشـن سـتـان دایمگـه از دسـت بـت خـلـخ، گـه از دسـت بـت یغـمـا

گروه کتاب پایگاه خبری شاعر


منبع : درج