فرهنگی، هنری و ادبی

امروز : 3 مرداد 1403

حکایت

عـــابـــدی از قـــوم اســـرائیـــلـــیـــاندر عـــبــــادت بـــود روزان و شـــبـــانروی از لــذات جـــســـمــی تـــافــتـــهلـــذت جـــان در عـــبـــ…

عـــابـــدی از قـــوم اســـرائیـــلـــیـــاندر عـــبــــادت بـــود روزان و شـــبـــان
روی از لــذات جـــســـمــی تـــافــتـــهلـــذت جـــان در عـــبـــادت یــافـــتـــه
قــطــعــه ای از ارض بــود او را مـکــانکـز ســرای خــلـد مـی دادی نـشــان
صــیـت عــابــد رفــت تــا چــرخ کـبــودبـس کـه بـودی در رکـوع و در سـجـود
قــدســیـی از حــال او شــد بــاخــبــرکــــرد انــــدر لــــوح اجــــر او نـــظــــر
دیـد اجـری بـس حـقـیـر و بـس قـلـیـلســر او را خــواســت از رب جـــلــیــل
وحـــی آمــد کـــز بـــرای امـــتـــحـــانوقــتـــی از اوقــات بـــا وی بـــگــذران
پــس مـمـثـل گـشـت پــیـش او مـلـکتــا کـنـد ظـاهـر، عـیـارش بــر مـحــک
گفت عابـد: کیستـی، احوال چـیست؟زانکـه بـا ناجـنس، نتـوان کـرد زیسـت
گـفـت: مـردی، از عـلـایـق رسـتــه ایچون تـو، دل بـر قید طاعت بـسته ای
حـسـن حـالـت دیـدم و حـسـن مـکـانآمـدم تــا بــا تــو بــاشــم، یـک زمــان
گفت عابـد: آری این منزل خوش استلیک بـا وی، عیب زشـتـی نیز هسـت
عـیـب آن بــاشــد کـه آن زیـبــا عــلـفخـودبـخـود، صـد حـیف می گردد تـلف
از بــــرای رب مــــا نـــبــــود حــــمــــارایـن عــلـفـهـا تــا چــرد فــصــل بــهـار
گفت قدسی: چونکه بشنید این مقالنیسـت ربـت را خـری، ای بـی کـمـال
بــود مــقــصــود مـلــک، از ایـن کــلــامنـفــی خــر انـدر خــصــوص آن مـقــام
عـابـد این فـهمـید، یعـنـی نیسـت خـرنــه در ایــنــجـــا و نــه در جــای دگــر
گـفـت: حـاشـا! ایـن سـخـن دیوانـگـانایـن چـنـیـن بــی ربــط آمـد بــر زبــان
پـیش هر سـبـزه، خـری می داشـتـیخـوش بــود تــا در چـرا بــگـمـاشـتـی
گـر نـبــودی خــر کــه ایـنـهـا را چــریـدایـن عــلــفــهــا را چــرا مــی آفــریـد؟
گفت قدسی: هست خـر، نی خلق راحـــق مــنــزه از صـــفـــات خـــلــق را
پـس ملـک، هردم صـد اسـتـغـفـار بـردگـرچـه وی را ناقـص و جـاهل شـمـرد
بــــا وجــــود نـــفــــی اقــــرار وجــــودچـون عـلـفـخـوارش تـصـور کـرده بــود
بـی تـجـارب، از کـیـا را عـلـم نـیـسـتکـز عـلـف حـیـوان تـوانـد کـرد زیـسـت
هـان، تأمـل کـن در ایـن نـقـل شـریـفکـه در آن پــنـهـان بــود ســر لـطــیـف
عـــابـــد اول در مــیــان خـــلـــق بـــودکــســب آداب و عــبــادت مـی نـمـود
ورنـه، چـون دانـد عـبــادت چـون کـنـد؟بـر چـه مـلـت طـاعـت بـی چـون کـند
در اوان خـــلــطــه را خـــلــق جـــهــاندیــده بــود او، آنــچــه دیــده دیـگــران
بـــعــد از آن کــرد او تــجــرد اخــتــیــارچـون نـدیـده بـه ز طـاعـت، هـیـچ کـار
بــود عــقـلـش فــاســد و نـاقـص ولـینـه فــســاد ظــاهـر و نـقــص جــلــی
مـرد عـابــد، دیـده بــد خــر را بــســیهـر یـکـی را لـیـک در دســت کـسـی
گفـت: اینها خـود همه، از مردم اسـتهر یک از سعی خـود آورده بـه دست
مـالـک ملـک آمـده هر کـس بـه عـقـلدر تـمسک، دسـت ما را نیست دخـل
چـون شـد اینها جـمـلـه مـلـک دیگـریپــس نـبــاشـد، حــضـرت رب را خـری
او نــدانـســتــه کــه کــل از حــق بــودجــمـلـه را حــق مـالـک مـطـلـق بــود
هر کـه را مـلـکـیسـت، از ابـناء اوسـتهر که را مالیسـت، از اعـطـاء اوسـت
نزع و ایتـایش بـه وفـق حـکمت اسـتهر کـه را گـه عـزت و گـه ذلـت اسـت
هـر کـجــا بــاشـد وجــود خــر بــه کـارمــی کــنــد ایــجــاد، از یـک تــا هــزار
هـرچـه خـواهـد مـی کـنـد، پـیدا بـکـنبــی عــلــاج و آلـت حــرف و ســخــن
عـقـل عـابــد را چـو ایـن عـرفـان نـبـودبـا مـلـک کـرد آنچـنان گـفـت و شـنود
هان! مخـند ای نفس بـر عابـد ز جـهلهان، مدان رستـن ز نقص عقل سهل
در کـمـیـن خــود نـشـیـنـی، گـر دمـیخـویش را بـینـی کـم از عـابـد هـمـی
گـــر تـــو ایــن امــوال دانــی مـــال رببـهر چـه در غصب داری، روز و شـب؟
گـر بـود در عـقـد قـلـبـت آنـکـه نیسـتمال، جز مال خدا، پس ظلم چیست؟
آنــچـــه داری مــال حـــق دانــی اگـــرپـس بـه چـشـم عـاریـت، در وی نـگـر
زان بـه هر وجـهی که خواهی نفع گیرداده بـــهــر انــتـــفــاع، او را مــعـــیــر
لـیک نـه وجـهی کـه مـالـک نـهی کـردتـــا شــوی از خــجــلــت آن، روی زرد
گــــر نــــکـــــردی ایــــن لــــوازم را ادادعــوی مــلــزوم کــردن، دان خـــطـــا
عـابـد اندر عـقـل، گرچـه بـود سـسـتبــود اخــلـاص و عـبــاداتــش درســت
کــان مـلــک، تــا آن زمــان آمـد پــدیـدعـــلــت نــقــصـــان اجـــر وی بـــدیــد
تـــا کــه آخـــر، در خــلــال گــفــتـــگــوکــرد اســتــنـبــاط ضــعــف عــقــل او
هـسـت در عـقـل تـو نـیز این اخـتـلـالنفـی خـر کرد او ز حـق، تـو نفـی مال
در تــو آیـا هـســت اخــلـاص و عـمـل؟پس چه خندی بـر وی ای نفس دغل!

گروه کتاب پایگاه خبری شاعر


منبع : درج